Orta Doğu’daki askeri üstünlüğünü korumaya çalışan İsrail, ABD ile Suudi Arabistan arasında yürütülen savunma müzakerelerini yakın markaja aldı.
Riyad yönetiminin Türkiye ve Pakistan ile imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın ardından, beşinci nesil F-35 savaş uçaklarına sahip olma ihtimali Tel Aviv’de ciddi bir güvenlik endişesi yarattı.
Bu gelişme üzerine harekete geçen İsrailli yetkililer, Washington’ın kapısını çalarak bölgedeki askeri üstünlüklerinin tavizsiz şekilde garanti altına alınmasını ve diplomatik tazminat niteliğinde ek tedbirler alınmasını talep ediyor.
TEL AVİV’DE F-35 ALARMI
ABD ile Suudi Arabistan arasında yürütülen kapsamlı güvenlik ve savunma iş birliği müzakereleri, İsrail güvenlik bürokrasisinde hareketliliğe neden oldu.
Riyad’ın Washington’dan F-35 hayalet savaş uçakları talep etmesi üzerine Tel Aviv, bölgedeki askeri tekelini kaybetme korkusuyla karşı karşıya kaldı.
İsrail yönetimi, bu olası satışın gerçekleşmesi durumunda kendi askeri üstünlüğünün zayıflayacağını savunarak, ABD’den dengeleyici askeri ve diplomatik tavizler koparmaya çalışıyor.
NORMALLEŞME ŞARTI VE “HATA” UYARISI
İsrail tarafı, Suudi Arabistan’a yapılacak herhangi bir ileri teknoloji silah satışının diplomatik bir karşılığı olması gerektiği fikrini savunuyor.
Geçmiş dönemdeki müzakerelere atıfta bulunan kaynaklar, Tel Aviv’in bu konudaki kırmızı çizgilerini net bir şekilde çizdiğini belirtiyor.
Dönemin karar alıcılarına atıfta bulunan bir İsrailli yetkili, “Trump yönetimine, Suudi Arabistan’a F-35 tedarikinin Suudi Arabistan’ın İsrail ile normalleşmesine bağlı olması gerektiğini söyledik” ifadelerini kullanmıştı.
Aynı dönemde görev yapan bir diğer üst düzey isim ise herhangi bir diplomatik kazanım ya da askeri dengeleyici unsur elde edilmeden Riyad yönetimine bu stratejik uçakların teslim edilmesini büyük bir yanılgı olarak nitelendirmiş, bu durumun Washington’ın bölge politikalarıyla da çelişeceğini savunmuştu.
ABD YASALARINDA ÖNCE İSRAİL VURGUSU
ABD yasalarına göre Washington, İsrail’in Orta Doğu’daki askeri üstünlüğünü korumakla yükümlü bulunuyor.
ABD Kanunlar Külliyatı’nda yer alan düzenlemeye göre, “Orta Doğu ülkelerine savunma malzemesi ve hizmetlerinin satışına yönelik her karar İsrail’in ‘niteliksel askeri üstünlüğünü’ olumsuz etkilemeyecek şekilde belirlenmektedir” şeklinde yer almaktadır.
Ancak İsrail, Suudi Arabistan gibi bölgesel bir gücün F-35 gibi radara yakalanmayan gelişmiş savaş uçaklarına sahip olması, bu dengenin sarsılması anlamına geldiğini iddia ediyor.
TEL AVİV’DEN WASHİNGTON’A: GÜÇ DENGELERİ KALICI OLARAK DEĞİŞEBİLİR
İsrail, ABD’nin Riyad ile yapacağı olası bir anlaşmada kendisine verilecek yeni askeri paketler, daha gelişmiş mühimmatlar veya teknolojik üstünlüğü koruyacak özel yazılımsal kısıtlamalar gibi dengeleyici adımlar üzerinde duruyor.
Tel Aviv, Washington’ın atacağı adımların bölgedeki güç dengelerini kalıcı olarak değiştirebileceği uyarısında bulunuyor.
İSRAİL’DEN ‘KOLEKTİF SAVUNMA’ AÇIKLAMASI
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan İsrailli bir yetkili, projenin temel felsefesini şu sözlerle özetledi:
“Tüm F-35 programı, Amerika Birleşik Devletleri liderliğindeki kolektif savunmayı desteklemek üzere tasarlandı.”
Aynı yetkili, Washington’ın bölgedeki yeni ittifak modellerini şekillendirirken daha aktif bir rol oynaması gerektiğine işaret ederek, “Amerika’nın Suudi Arabistan’ı yeni bir bölgesel güvenlik mimarisine entegre etmede liderlik göstermesi gerekiyor ve Riyad’ın da F-35’leri alabilmesi için kararlı bir ortak olduğunu göstermesi gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.
SATIŞA DAİR ABD’DEN AÇIKLAMA
ABD Dışişleri Bakanlığı, yazılı bir açıklama yaparak Suudi Arabistan’a silah satışına ilişkin Kongre’ye resmi bildirimde bulunduğunu bildirdi.
Açıklamada Suudi Arabistan’ın toplam değeri 24,3 milyar dolar olan söz konusu satış işlemiyle 48 adet F-35 savaş uçağının yanı sıra 49 adet Pratt&Whitney F135-PW-100 motoru ve diğer ilgili ekipmanları satın alacağı aktarıldı.
kaydırmaya devam ederek gündemden son dakika ve magazin haberlerine havadiskolik.com üzerinden anında erişebilirsiniz.
kaynak
News
