Dünya genelinde yoksullukla mücadelede kaydedilen ilerlemeye rağmen, çok boyutlu yoksulluk yaşayanların sayısı yeniden yükselişe geçti.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile Oxford Üniversitesi bünyesindeki Oxford Yoksulluk ve İnsani Gelişme Girişimi (OPHI) tarafından yayımlanan 2026 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi, 2010’da ölçümlerin başlamasından bu yana küresel yoksul nüfusunda ilk kez artış yaşandığını ortaya koydu.
108 ülkeden elde edilen verilere dayanan rapora göre, dünya nüfusunun yüzde 18,9’una karşılık gelen yaklaşık 1 milyar 198 milyon kişi çok boyutlu yoksulluk koşullarında yaşıyor. Bir önceki yıla göre yoksul sayısındaki artış 51,5 milyona ulaştı.
Endeks, yoksulluğu yalnızca gelir düzeyiyle sınırlı tutmuyor; sağlık, eğitim ve yaşam standartlarındaki eksiklikleri de değerlendiriyor. Beslenme, çocuk ölümleri, eğitim süresi, okula devam, temiz içme suyu, sanitasyon, elektrik, barınma, yemek pişirme yakıtı ve varlık sahipliği olmak üzere 10 gösterge esas alınıyor.
YOKSUL SAYISINDAKİ ARTIŞIN NEDENLERİ
Raporda, yoksul nüfusundaki artışın her ülkede yoksulluk oranlarının yükseldiği anlamına gelmediğine dikkat çekiliyor. Bazı ülkelerde yoksulluk oranları gerilese de nüfus artışı nedeniyle yoksulluk yaşayan kişilerin toplam sayısı yükselebiliyor.
Ülkelerin farklı yıllarda gerçekleştirilen araştırmalarını karşılaştıran çalışma, Afganistan, Orta Afrika Cumhuriyeti, Gine, Kırgızistan ve Nijerya’da çok boyutlu yoksulluğun arttığını gösteriyor.
Raporda nüfus artışının da toplam sayıları etkilediği belirtiliyor. Yeni araştırma verisi bulunmayan 95 ülkede güncellenen nüfus tahminleri, yoksul sayısına 15,8 milyon kişi ekledi. Küresel artışın geri kalanında ise yoksulluk oranlarındaki değişimler, demografik gelişmeler ve araştırmalarda kullanılan göstergelerdeki farklılıklar etkili oldu.
EN BÜYÜK ARTIŞ NİJERYA’DA
Yoksul sayısındaki en yüksek artış Nijerya’da görüldü. Ülkede çok boyutlu yoksulluk yaşayanların sayısı 2021-2024 döneminde 17,9 milyon artarken, Afganistan’da 2015-2016 ile 2022-2023 dönemleri arasında 5,3 milyonluk yükseliş kaydedildi.
Buna karşılık Mısır, Nepal ve Tacikistan’da hem yoksulluk oranı hem de yoksul nüfus azaldı. Angola ve Zambiya’da ise yoksulluk oranlarındaki düşüşe rağmen nüfus artışı nedeniyle yoksul kişi sayısı yükseldi.
YOKSULLUKTAN EN ÇOK ÇOCUKLAR ETKİLENİYOR
Rapora göre, çok boyutlu yoksulluk yaşayan 1,2 milyar kişinin 617 milyonu 18 yaşın altındaki çocuklardan oluşuyor. Çocuklar, toplam yoksul nüfusun yüzde 51,5’ini oluşturuyor. Dünya genelinde yaklaşık her üç çocuktan biri çok boyutlu yoksulluk yaşarken yetişkinlerde bu oran yaklaşık her yedi kişiden biri seviyesinde bulunuyor.
Yoksulluk içindeki 534 milyon kişi ise ağır çok boyutlu yoksulluk koşullarıyla karşı karşıya. Bu gruptakiler, endekste değerlendirilen ağırlıklı göstergelerin en az yarısında yoksunluk yaşıyor.
Raporda ayrıca 952 milyon kişinin çok boyutlu yoksulluğa karşı kırılgan durumda olduğu belirtiliyor. Bu kişiler, yoksulluk eşiğinin altında sınıflandırılmasalar da çeşitli temel ihtiyaçlardan yoksun bulunuyor.
YOKSULLARIN YÜZDE 83’Ü KIRSAL BÖLGELERDE YAŞIYOR
Kırsal ve kentsel bölgeler arasındaki fark, yoksulluğun dağılımında da belirginleşiyor. Çok boyutlu yoksulluk yaşayanların 998 milyonu kırsal alanlarda, 200 milyonu ise kentlerde bulunuyor. Buna göre yoksul nüfusun yüzde 83,3’ü kırsal bölgelerde yaşıyor.
Kırsal alanlarda yaşayanların yüzde 28,7’si çok boyutlu yoksulluk içindeyken kentlerde bu oran yüzde 7 olarak hesaplandı. Böylece kırsal bölgelerde yoksulluk oranının kentlerin dört katından fazla olduğu ortaya çıktı.
Bölgesel dağılımda Sahra Altı Afrika, 616 milyon yoksul ile ilk sırada yer aldı. Bölgede nüfusun yüzde 51,4’ü çok boyutlu yoksulluk koşullarında yaşıyor. Güney Asya’da ise yoksul sayısı 393 milyon olarak belirlendi.
33 ÜLKE YOKSULLUĞU YARILAMAYI BAŞARDI
Raporda küresel tabloya rağmen yoksullukla mücadelede önemli ilerlemeler kaydeden ülkelere de dikkat çekildi. Buna göre, verilerinde eğilim karşılaştırması yapılabilen 89 ülkenin 33’ü, 15 yıldan kısa sürede çok boyutlu yoksulluk endeksi değerini yarıya indirdi.
UNDP ve OPHI, sonuçların yoksulluğun yalnızca gelir eksikliği olarak ele alınamayacağını ortaya koyduğunu belirtiyor. Sağlık, eğitim ve temel yaşam koşullarındaki birbiriyle bağlantılı yoksunlukların birlikte giderilmesi, kalıcı ilerleme açısından önem taşıyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
kaydırmaya devam ederek gündemden son dakika ve magazin haberlerine havadiskolik.com üzerinden anında erişebilirsiniz.
kaynak
News
