Toprağa dokunmak hastalıklara kalkan oluyor: Çamurdan korkmayın, cildi ve bağışıklığı yeniliyor

Günlük yaşamda doğayla vakit geçirirken toprağa, ağaçlara veya yosunlara dokunmanın insan sağlığı üzerindeki olumlu etkileri bilimsel çalışmalarla kanıtlanıyor. Finlandiya’da yürütülen kapsamlı araştırmalar, doğayla kurulan fiziksel temasın cildin mikrobiyal yapısını zenginleştirdiğini ve bağışıklık sistemini doğrudan güçlendirdiğini gösteriyor.

Finlandiya Çevre Enstitüsü’nden ekolojist ve doğa-sağlık araştırmacısı Mira Grönroos tarafından yapılan bir deneyde, katılımcıların ellerini 20 saniye boyunca toprak, turba ve yosunla ovmaları istendi. İşlem sonrasında eller suyla durulansa dahi cildin mikrobiyal bolluk ve çeşitliliğinde belirgin bir artış tespit edildi.

“SAĞLIKLI CİLT BİR DEMOKRASİ GİBİDİR”

Çevre bilimci Marja Roslund liderliğinde yürütülen ve kreş çağındaki çocukları kapsayan araştırmalarda da benzer sonuçlar elde edildi. Orman toprağı ve doğal materyallerle zenginleştirilmiş alanlarda oynayan çocukların ciltlerindeki yararlı bakteri çeşitliliğinin arttığı görüldü.

Ciltteki bakteri çeşitliliğinin artmasının hastalık yapıcı patojenlerin baskın hale gelmesini engellediğini vurgulayan Roslund, durumu “Hastalık bir diktatör gibidir, sağlıklı cilt ise bir demokrasi gibi” sözleriyle özetledi. Araştırmalar, çamur ve orman zeminiyle temas eden çocukların ciltlerinde zararlı patojenlerin belirgin şekilde azaldığını ortaya koydu.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ VE KAN DEĞERLERİNİ ETKİLİYOR

Toprak ve bitkilerle temasın etkileri yalnızca cilt yüzeyiyle sınırlı kalmıyor. Araştırmacılar, mikrobiyal çeşitliliği yüksek toprakla temas eden kişilerin kan örneklerinde, bağışıklık yanıtını düzenleyen sitokin adı verilen protein yapısındaki belirteçlerde olumlu değişimler kaydetti.

Özellikle gammaproteobakteri ailesindeki çeşitlilik artışının, otoimmün hastalıkların önlenmesinde kritik rol oynayan T hücrelerini desteklediği saptandı. Uzmanlar, doğa temasının alerji, astım ve egzama gibi bağışıklık sistemi bozukluklarına yakalanma riskini düşürdüğünü ifade ediyor.

YETİŞKİNLER VE ŞEHİR YAŞAMI İÇİN DE GEÇERLİ

Doğal temasın faydaları yalnızca çocuklarla sınırlı değil. Kış boyunca kapalı mekanlarda doğal toprakla sebze yetiştiren yetişkinlerde ve canlı bitkilerden oluşan “yeşil duvarların” bulunduğu ofislerde çalışanlarda da iltihap önleyici belirteçlerin arttığı ve cilt sağlığını koruyan Lactobacillus mikroplarının çoğaldığı belirlendi.

Uzmanlar, şehir planlamalarının vatandaşların günlük hayat akışı içerisinde doğayla zahmetsizce temas edebileceği şekilde kurgulanması gerektiğini vurguluyor.