Ozempic’in yeni etkisi keşfedildi: Kokain bağımlılığını azaltıyor

Son yıllarda diyabet ve obezite tedavisinde adını duyuran semaglutid (ticari adıyla Ozempic), bu kez bambaşka bir alanda umut oldu: kokain bağımlılığı. İsveç’in Göteborg Üniversitesi ve ABD’deki Pennsylvania Üniversitesi’nde yürütülen çalışmada, semaglutid verilen sıçanlarda kokain arayışı ve kullanım isteğinin belirgin şekilde azaldığı görüldü. Uzmanlara göre bu bulgu, bağımlılık tedavisinde çığır açabilecek bir gelişmeye işaret ediyor.

BAĞIMLILIK TEDAVİSİNDE İLAÇ EKSİKLİĞİ

Günümüzde kokain bağımlılığı için onaylanmış herhangi bir farmakolojik tedavi bulunmuyor. Araştırma ekibinden farmakoloji profesörü Elisabet Jerlhag, önceki çalışmaların GLP-1 reseptör agonistleri (GLP-1RA) grubundaki ilaçların bağımlılık davranışlarını azaltabileceğini gösterdiğini belirtti. Ancak Jerlhag, kullanılan ilaçların düşük etki gücü ve kısa süreli etki nedeniyle sonuçların sınırlı kaldığını ifade etti.

Semaglutid’in ise bu gruptaki diğer ilaçlara kıyasla daha güçlü, uzun süreli ve yüksek etkiye sahip olduğu vurgulandı.

DENEYLERDE UMUT VERİCİ SONUÇLAR

Araştırmada, erkek sıçanlara kendi kendilerine kokain alabilecekleri bir düzenek kuruldu. Deney grubundaki 10 hayvana semaglutid verildi ve sonuçlar kontrol grubuyla karşılaştırıldı.

• Kokain kullanımında yüzde 26 azalma gözlendi.
• Belirli bir süre kokain verilmedikten sonra tekrar erişim sağlandığında, semaglutid alan grupta kokain arayış davranışında yüzde 62 düşüş görüldü.
• Hayvanların kokain elde etmek için harcadıkları çaba da yüzde 52 oranında azaldı.

Jerlhag, bu sonuçların daha önce alkol bağımlılığı üzerinde yapılan deneylerle benzerlik gösterdiğini vurguladı: “Bu, semaglutid’in kokain bağımlılığında da etkili olabileceğini gösteren ilk çalışma.”

BAĞIMLILIK YAPAN İLAÇ DEĞİL

Araştırmacılar, semaglutid’in bağımlılık riski taşımayan bir ilaç olduğunun altını çizdi. Jerlhag, “Bu, opioidlere karşı metadon kullanımı gibi bir yöntem değil. Semaglutid tıbbi bir ilaç, bağımlılık yaratmıyor” dedi.

Deneylerde kullanılan düşük dozlarda yan etki gözlenmediği de rapor edildi. Ancak bilim insanları, uzun vadeli etkilerin henüz araştırılmadığını belirtiyor.

SIRADA İNSAN DENEYLERİ VAR

Araştırmacılara göre bu sonuçlar heyecan verici olsa da henüz yalnızca hayvan deneylerinden elde edildi. Jerlhag, “İnsanlarda uygulanabilir bir tedavi için çok daha kapsamlı çalışmalara ihtiyacımız var” dedi.

Bilim insanları, kokain bağımlılığı için etkili tedavi yöntemlerinin bulunmaması nedeniyle bu alanda acilen insan deneylerine geçilmesi gerektiğini düşünüyor. Eğer semaglutid’in etkileri insanlar üzerinde de doğrulanırsa, hem bağımlılık tedavisinde yeni bir kapı aralanacak hem de milyonlarca insan için umut ışığı doğacak.