Meme kanserinde yapay zeka devrimi: Hastalık seyrini doktorlar kadar doğru tahmin ediyor

Tıp ve yapay zeka teknolojilerinin entegrasyonunda kanser tedavisi açısından kritik bir klinik aşama geride bırakıldı. Avustralya merkezli Peter MacCallum Kanser Merkezi liderliğinde yürütülen ve tıp dünyasının en saygın yayınlarından The Lancet Oncology dergisinde yayımlanan iki ayrı uluslararası çalışma, yapay zekanın kanser teşhisindeki etkinliğini kanıtladı. Toplamda 5 bin 600’den fazla hastanın doku örneklerinin incelendiği araştırmalar, yapay zeka algoritmalarının tümör içi bağışıklık hücrelerini sayma ve hastalığın gidişatını öngörme konusunda uzman patologlarla aynı hassasiyete ulaştığını tescilledi.

BAĞIŞIKLIK HÜCRELERİNİN TESPİTİ TEDAVİNİN BAŞARISINI BELİRLİYOR

Araştırmada, mikroskop altında dokulardaki tümör içi lenfositlerin (TIL) yoğunluğu incelendi. Tümör dokusunda bağışıklık sisteminin ürettiği bu hücrelerin yüksek oranda bulunması, vücudun kansere karşı güçlü bir savunma mekanizması geliştirdiğini ve hastanın tedaviye daha olumlu yanıt vereceğini gösteriyor.

CATALINA ve APHINITY adlı iki ayrı klinik çalışmayı derleyen araştırmacılar, hem “üçlü negatif” hem de “HER2 pozitif” adı verilen agresif meme kanseri türlerinde yapay zekanın sunduğu veri doğruluğunu inceledi. Yapay zekanın bağışıklık hücrelerini tespiti ile uzman patologların değerlendirmelerinin hastalığın gidişatını tahmin etmede tam bir paralellik gösterdiği saptandı.

İNSAN GÖZÜNÜN GÖREMEDİĞİ “SICAK NOKTALARI” TESPİT EDİYOR

Yapay zeka teknolojisi yalnızca hücre sayımı yapmakla kalmayıp, bağışıklık hücrelerinin tümör içindeki mekânsal dağılımını ve haritasını da çıkardı. Yapay zeka modellerinin, mikroskop altında insan gözüyle doğrudan nicelleştirilemeyen “sıcak noktaları” belirleyerek, hastaların hangi ek ilaç tedavilerinden daha fazla fayda göreceğini tespit ettiği kaydedildi.

Özellikle lenf nodu tutulumu olan hastalarda, yapay zeka analizlerinin hedefe yönelik ilaç tedavilerinin etkinliğini önceden tahmin etmede belirleyici bir role sahip olduğu belgelendi.

UZMAN EKSİKLİĞİ OLAN BÖLGELERDE HAYATİ ROL OYNAYACAK

Araştırma ekibinin lideri Prof. Sherene Loi, elde edilen bulguların klinik uygulamalar açısından dönüm noktası niteliğinde olduğunu ifade etti. Patologların standart yöntemlerle yaptığı değerlendirmelerin güvenilirliğini koruduğunu belirten Loi, yapay zekanın ise bu biyobelirteci devasa ölçekte ve nesnel bir biçimde ölçme imkanı sunduğunu vurguladı.

Tıp uzmanları, uzman patolog erişiminin kısıtlı veya imkansız olduğu sağlık merkezlerinde yapay zeka modellerinin yaygın olarak kullanıma girmesinin, kanser teşhisinde fırsat eşitliği yaratacağını ve erken tanı süreçlerini hızlandıracağını bildiriyor.