Barışın binlerce yıllık izi Çorum’dan çıktı: Kadeş Antlaşması’nın nüshası olduğu belirlendi

Hititlerin başkenti Hattuşa’da yürütülen arkeolojik kazılarda, antik dünyanın en önemli diplomatik belgelerinden Kadeş Barış Antlaşması’na ait yeni bir tablet parçası ortaya çıkarıldı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın duyurduğu keşif, Hattuşa’daki Hitit kral sarayının bulunduğu Büyükkale’de, “E” binası yakınındaki kazılarda yapıldı. Bir yüzü korunmuş halde bulunan çivi yazılı tablet parçası üzerinde yaklaşık bir yıl boyunca yürütülen bilimsel incelemeler sonucunda, parçanın antlaşmanın Akadça yazılmış nüshalarından birinin ön yüzüne ait olduğu belirlendi.

SIĞINAN KİŞİLERE İLİŞKİN HÜKÜMLER YER ALIYOR

Yeni bulunan parçada, Kadeş Barış Antlaşması’nın iki ülke arasında kaçan ya da diğer ülkeye sığınan kişilere yönelik muameleyi düzenleyen bölümlerinden satırlar bulunuyor.

Antlaşmanın 12 ile 20’nci maddeleri arasındaki hükümlere ait olduğu belirlenen parçanın okunabilen bölümlerinde, Mısır ve Hatti ülkelerinden kaçan kişilerden söz edilirken, bu kişilerin evlerinin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler de yer alıyor. Tablet kırık ve eksik olduğu için metnin tamamı korunmuş değil.

Kadeş Barış Antlaşması, Hitit Kralı III. Hattuşili ile Mısır Firavunu II. Ramses arasında yapılan ve iki güç arasındaki uzun süren çatışma döneminin ardından ilişkileri düzenleyen diplomatik metinlerden biri olarak biliniyor. Hattuşa’da bulunan çivi yazılı tablet koleksiyonu içerisinde antlaşmanın metnini taşıyan nüshalar da bulunuyor. UNESCO, Boğazköy/Hattuşa tablet koleksiyonunu 2001 yılında Dünya Belleği listesine aldı.

ERSOY: BARIŞIN BİNLERCE YILLIK İZİNİ ANADOLU’NUN TOPRAĞINDA BULDUK

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy bulunan parçayla ilgili şunları söyledi:

* Barışın binlerce yıllık izini Anadolu’nun toprağında bulduk! Çorum Hattuşa’daki Büyükkale kazılarında bulunan çivi yazılı tablet parçasının, Kadeş Barış Antlaşması’nın nüshalarından birine ait olduğu bilimsel incelemelerle belirlendi.

* 21 Eylül Dünya Barış Günü’nde kamuoyuyla paylaştığımız bu kıymetli keşif, Anadolu’nun barış ve diplomasi tarihindeki köklü yerini bir kez daha ortaya koyuyor.

* Binlerce yıl öncesinden günümüze ulaşan bu miras, insan hayatını ve onurunu koruma sorumluluğumuzu hatırlatıyor. Filistinli kardeşlerimiz başta olmak üzere, tüm insanların güven içinde, barış ve huzurla yaşayacağı bir gelecek diliyoruz.

İLK PARÇALAR 1900’LERİN BAŞINDA BULUNDU

Antlaşmanın Mısır’a ait nüshaları tapınak duvarlarına hiyerogliflerle işlenirken, Akadça çivi yazılı kil tablet parçaları Hattuşa’da 1906’dan itibaren gerçekleştirilen ilk dönem kazılarında ortaya çıkarıldı. Hattuşa’da bulunan antlaşma nüshası, kentin Hitit başkenti olarak tanımlanmasında da önemli rol oynadı.

Daha önce bulunan tablet parçaları bugün İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Önasya Müzesi ve St. Petersburg’daki Ermitaj Müzesi’nin koleksiyonlarında bulunuyor.

Yeni keşfedilen parçanın ise Kadeş Barış Antlaşması’nın Hattuşa’daki kil tablet nüshalarının eksik bölümlerinin tamamlanmasına yönelik çalışmalara katkı sağlaması bekleniyor. Büyükkale’de devam eden kazılarda antlaşmaya ait başka parçaların da bulunması hedefleniyor.