Yerin altında yine ölüm var: Neden hala önlem yok?

Zonguldak’ın Kilimli ilçesine bağlı Gelik beldesindeki özel bir maden ocağında bugün, 23 Ekim’de meydana gelen grizu patlaması, madencilerin çalışma koşullarını yeniden gündeme taşıdı.

Zonguldak Valisi Osman Hacıbektaşoğlu, ilk açıklamasında üç işçinin yaşamını yitirdiğini, ikisi ağır beş işçinin yaralandığını bildirdi.

Soma’dan yıllar sonra madenlerden yükselen ölüm haberlerini değerlendiren İş Güvenliği Uzmanı Dr. Adnan Ağır, Cumhuriyet’e konuştu.

Ağır, mevzuatın varlığının tek başına işçiyi korumaya yetmediğini vurgulayarak üretim baskısına, sahadaki denetim eksikliğine ve işçilerin haklarını kullanamamasına dikkat çekti.

“AYNI FİLMİ SOMA’DA DA GÖRDÜK”

Türkiye’nin benzer acılarla tekrar tekrar karşılaştığını söyleyen Ağır, “Biz bu senaryoyu yıllardır görüyoruz. Aynı filmi 2014 yılında Soma faciasında da görmüştük” dedi.

Sorunun yalnızca yeni düzenlemeler çıkarılarak çözülemeyeceğini belirten Ağır, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bizdeki mevzuat eksikliğinden kaynaklanan bir sorun değil. Türkiye’nin sorunu üretim baskısı, denetim eksikliği, eğitim eksikliği.”

Ağır, maden sektöründeki sendikaların da iş sağlığı ve güvenliğine yeterince önem vermediğini belirterek işçilerin yaşamını koruma sorumluluğunun bütün taraflarca yerine getirilmesi gerektiğini söyledi.

“SICAK KOLTUKLARDAN SAHAYA İNİN”

Cumhuriyet’e konuşan Ağır, denetimin seyrek ziyaretlere sıkıştırılmasını eleştirdi.

Müfettişlerin madenlerde ve inşaatlarda daha fazla zaman geçirmesi gerektiğini vurgulayan Ağır, “Bakanlıkların sıcak koltuklarında oturmak yerine” sahada çalışılması çağrısında bulundu.

Devletin işçiye ve işverene rehberlik etmesi gerektiğini belirten Ağır, ruhsatlandırma ve denetim süreçlerinde görev alan kurumların koordinasyon içinde hareket etmesini istedi. Ağır’a göre denetimler daha sık, daha etkili ve sonuç alıcı biçimde yürütülmeli.

HAKKI VAR, KULLANAMIYOR

İşçilerin eğitiminin yaşamsal önem taşıdığını söyleyen Ağır, tehlike karşısında çalışmaktan kaçınma hakkının kâğıt üzerinde kalmasına dikkat çekti:

“Bizim mevzuatımızda riskin olduğu yerde işçilerimize çalışmama hakkı verilmesine rağmen hiçbir maden işçisi bunu bilmiyor ya da kullanmıyor.”

Ağır, eğitimlerin işçinin tehlikeyi tanıyabileceği, hakkını öğrenebileceği ve gerektiğinde kullanabileceği nitelikte verilmesi gerektiğini vurguladı.

KLASÖR DOLDURMAK İŞÇİYİ KORUMAZ

İş güvenliği uzmanlarına da seslenen Ağır, görevin evrak düzenlemekle sınırlanamayacağını belirtti.

Metan ölçümlerinin ve havalandırma kontrollerinin sahada süreklilik içinde yürütülmesi gerektiğini söyleyen Ağır, uzmanların sorumluluğunu şöyle anlattı:

“Sadece evrak üzerinde yapılan çalışmaları klasörlemek değil, bizatihi sahada metan gazlarını sürekli ölçmek, havalandırmaları sürekli kontrol etmek gibi bir görevleri vardır.”

Ağır, güvenli çalışma koşullarını sağlayan işletmelerin teşvik ve SGK prim indirimleriyle desteklenmesini de önerdi.

FACİALARIN YAKIN TARİHİ VE EKSİLEN HAYATLAR

• 13 Mayıs 2014 — Soma, Manisa: Kömür ocağındaki faciada 301 işçi yaşamını yitirdi, 162 işçi yaralandı.
• 28 Ekim 2014 — Ermenek, Karaman: Maden ocağını su basması sonucu 18 işçi yaşamını yitirdi.
• 14 Ekim 2022 — Amasra, Bartın: TTK Amasra Müessesesi’ndeki patlamanın ardından tedavi sırasında yaşanan ölümlerle birlikte can kaybı 43’e yükseldi.
• 13 Şubat 2024 — İliç, Erzincan: Altın madenindeki liç yığınının kayması sonucu 9 işçi yaşamını yitirdi.