Türkiye’de 304 bin 956 kapasiteli 403 cezaevinde 412 bin 991 kişi tutuluyor: Adımlık yer kalmadı

Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği’nin (CİSST) açıkladığı son verilere göre Türkiye’de cezaevlerinde kapasite krizi derinleşiyor. Mart 2026 itibarıyla toplam 304 bin 956 kapasiteli 403 hapishanede 412 bin 991 mahpus bulunuyor. Bu tablo, cezaevlerinde kapasitenin yüzde 35.43 oranında aşıldığını ve 108 bin 35 kişinin kapasite fazlası olarak tutulduğunu ortaya koydu. Kapasitenin üzerinde tutulan mahpus sayısı yalnızca bir ayda yüzde 5.60 artarken kapalı cezaevlerindeki yoğunluk da dikkat çekti.

Verilere göre 114 bin 418 mahpus açık, 298 bin 573 mahpus ise kapalı cezaevlerinde tutuluyor. Kapalı cezaevlerindeki mahpus sayısı bir önceki aya göre yüzde 0.73 artarken toplam mahpus nüfusunun yüzde 72.30’unu oluşturdu. Mahpusların 348 bin 735’i hükümlü, 64 bin 256’sı ise tutuklu statüsünde bulunuyor.

0-6 YAŞ ARASI 891 ÇOCUK

Cezaevlerinde 476 engelli mahpus bulunduğu belirtilirken, bunların 34’ünün dil ve konuşma, 96’sının görme, 68’inin işitme, 26’sının hem işitme hem konuşma, 252’sinin ise ortopedik engelli olduğu kaydedildi. 65 yaş üstü mahpus sayısı 6 bin 572 olarak açıklanırken verilere göre cezaevlerinde 12-18 yaş aralığında 4 bin 524 çocuk tutuluyor. Bu çocukların 216’sını kız çocukları oluşturuyor. Öte yandan 19 bin 728 kadın mahpusun bulunduğu cezaevlerinde, anneleriyle birlikte kalan 0-6 yaş arası çocuk sayısı ise 891 olarak kaydedildi.

EĞİTİM VE ÇALIŞMA VERİLERİ

Hapishanelerde 77 bin 14 mahpusun eğitimine devam ettiği, 58 bin 500 mahpusun ise sigortalı olarak çalıştığı belirtildi. Ayrıca cezaevlerinde 200 LGBTİ+ ve 14 bin 276 yabancı mahpus bulunduğu açıklandı.

2025 yılı itibarıyla cezaevlerinde günlük iaşe bedelinin hükümlü ve tutuklular ile personel için 144 TL olduğu, çocuklar ile hamile ve emziren kadınlar için ise bu rakamın 275 TL olarak uygulandığı belirtildi.

Son verilere göre kadın mahpus sayısı bir ayda yüzde 2.01 artarak 19 bin 728’e ulaştı. Kadın mahpus oranının genel nüfusa göre düşük olmasına karşın, uzmanlar kadınların cezaevlerinde daha fazla hak ihlaline maruz kaldığına dikkat çekiyor. Bunun, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ceza politikalarına yansıması olduğu değerlendiriliyor.

TABLO AĞIRLAŞIYOR

Cezaevlerinde artan doluluk oranı, özellikle kapalı kurumlarda yaşam koşullarını daha da zorlaştırırken hasta, yaşlı ve çocuk mahpuslar açısından risklerin büyüdüğüne işaret ediyor. Veriler, infaz sisteminin yalnızca sayısal değil, yapısal bir krizle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.