TEİS’ten ilaç prospektüslerinin kaldırılmasına tepki: ‘İki yöntem birlikte kullanılmalı’

1 Ocak 2027’den itibaren istisna kapsamındaki ürünler hariç olmak üzere, ilaç kutularının içinden kâğıt prospektüs çıkmayacak.

Yurttaşlar, ilacın kullanım şekli, dozajı ve yan etkileri gibi bilgilere dış ambalajda yer alan karekodu cep telefonlarıyla okutarak elektronik ortamdan ulaşabilecek. Aşılar ve radyofarmasötik (hastane grubu) ürünler gibi bazı özel ilaçlarda kâğıt prospektüs uygulaması fiziksel olarak devam edecek.

“KAREKOD ÇALIŞMAZSA NE YAPILACAK?”

Tüm Eczacı İşverenler Sendikası (TEİS) Genel Başkanı Ecz. Nurten Saydan, prospektüs sisteminin tamamen kaldırılmasının özellikle yaşlı ve dijital erişim imkânı kısıtlı hastalar açısından yeni mağduriyetler yaratabileceğine dikkati çekti. Saydan, “İlaç bilgisine erişim, akıllı telefonu ve interneti olanların ayrıcalığı olmamalı. Sağlık alanındaki gelişmeler, toplumun bütün kesimlerinin bu imkânlardan eşit biçimde yararlanabilmesiyle başarı sağlar. Bu nedenle basılı kullanma talimatlarının tamamen kaldırılması yerine, dijital ve basılı seçeneklerin birlikte sunulduğu, hastaların ihtiyaçlarına göre tercih yapabildiği bir model benimsenmelidir. İlaç kutusunda basılı prospektüs bulunmaması ve karekod üzerinden elektronik kullanma talimatına erişilememesi halinde vatandaşların ilacın ruhsat sahibi olan firmasıyla iletişime geçmesi gerekecekmiş. Eczacıların bile çoğu zamanlar zorlukla ulaşabildiği firmalara vatandaş nasıl ulaşacaktır” ifadelerini kullandı.

“NEDEN PROSPEKTÜS ÇIKMADI?”

Basılı prospektüslerin kaldırılmasının, hastaların ilaç bilgisine erişimi kadar eczanelerdeki danışmanlık süreçlerini de etkileyeceğini belirten Saydan, “Hastaların ilaç kutusundan prospektüs çıkmadığında eczacılara başvurarak, ‘ilacın içinden neden prospektüs çıkmadı?’ gibi sorularla karşılaşmaktadır. Hatta vatandaş ‘içinden kağıt çıkmadı ilaç sahte ilaç olabilir mi’ diye soruyor. İlaç firmalarımız bu yeniliği hemencecik uygulamaya koydular. Ve hasta ile bizleri karşı karşıya bıraktılar” diyerek, açıklamasında ayrıca şunları söyledi:

“CİDDİ SORUNLAR ORTAYA ÇIKABİLİR”

“TEİS olarak sağlık hizmetlerinde dijitalleşmenin sağladığı olanakları değerli buluyor, fakat basılı prospektüslerin tamamen kaldırılmasının halk sağlığı ve hasta güvenliği bakımından yeni sorunlara yol açabileceğini düşünüyoruz. Şöyle ki; ilaçların doğru, güvenli ve bilinçli kullanımı için hastaların ilacın kullanım şekli, yan etkileri, saklama koşulları gibi bilgilere kolayca ulaşabilmesi büyük önem taşıyor. Bu bilgilere erişimin yalnızca akıllı telefon, internet bağlantısı ve dijital okuryazarlık gibi koşullara bağımlı hâle getirilmesi durumunda, toplumun bazı kesimleri açısından ciddi sorunlar ortaya çıkabilir.

Özellikle ileri yaştaki vatandaşlar, teknolojileri kullanmakta güçlük çeken hastalar, akıllı telefonu veya düzenli internet erişimi bulunmayan dar gelirli yurttaşlar bu değişiklikten olumsuz etkilenebilir. İnternet altyapısının yetersiz olduğu kırsal bölgelerde yaşayanlar ile deprem, sel ve benzeri afetlerde elektrik ve iletişim altyapısına erişimini kaybeden vatandaşlar da ilaç bilgisine ulaşmakta zorluk yaşayabilir. Herhangi bir teknolojik araca ihtiyaç duyulmadan başvurulabilecek basılı bir kaynağın bulunması, hastaların kendi sağlıklarıyla ilgili kararlarını güvenli biçimde verebilmeleri açısından önemlidir.

“HEM PROSPEKTÜS HEM QR HİZMETİ OLMALI”

TİTCK’yi, dijital prospektüs uygulamasına ilişkin düzenleme ile ilgili olarak, halk sağlığı ve eşit erişim ilkeleri çerçevesinde yeniden değerlendirmeye çağırıyoruz. TEİS olarak, basılı prospektüslerin tümüyle kaldırılması yerine her iki yöntemin birlikte kullanılabileceği bir sistemin sürdürülmesi gerektiğini savunuyoruz. Böylece teknolojiye erişebilen hastalar dijital bilgilendirmeden yararlanırken, bu imkânı bulunmayan vatandaşlar da ilaç bilgisine doğrudan ulaşmaya devam edebilir.”