Sosyal medyada ‘erişim engeli’ dalgası: ‘Özgürlük dar bir alana sıkıştırılmaya çalışılıyor’

Gazetecilerden haber kuruluşlarına, hak savunucularından çeşitli kurum ve kişilere kadar çok sayıda sosyal medya hesabına peş peşe erişim engeli getirilmesini Cumhuriyet’e değerlendiren avukat Mustafa Atahan Öztürk, hesapların tamamının engellenmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu söyledi. Öztürk, “Özgürlük, Türkiye’de dar bir alana sıkıştırılmaya çalışılıyor. Her geçen gün bu alan daha da daraltılmaya çalışılıyor” dedi.

Sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engeli kararlarına son olarak yenileri eklendi. Bakırköy 4. Sulh Ceza Hâkimliği’nin 13 Eylül tarihli kararıyla Evrensel gazetesinin yanı sıra Uluslararası Af Örgütü, Barış Akademisyenleri, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) ve Ali İsmail Korkmaz Vakfı’nın (ALİKEV) hesaplarının da aralarında bulunduğu çok sayıda X ve Instagram hesabına “milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması” gerekçesiyle erişim engeli getirildi.

Peş peşe gelen kararları Cumhuriyet’e değerlendiren avukat Mustafa Atahan Öztürk, erişim engellerinin uzun süredir devam ettiğini ancak son dönemde kısa sürede çok sayıda karar verilmesinin dikkat çekici olduğunu söyledi.

“İSTENMEYEN HESAPLAR İLAN EDİLDİ”

Öztürk, “Zaman zaman hızı yavaşlasa da erişim engeli kararları yolu ile ‘istenmeyen hesaplar’ ilan edildi” diyerek, kararların yaygınlaşmasının “ifade özgürlüğü bahçesinde ‘sınırları belirli alan’ içinde hareket edilmesinin istendiğini” gösterdiğini belirtti.

Kararlarda “milli güvenlik” ve “kamu düzeni” gibi kavramların gerekçe olarak kullanılmasına dikkat çeken Öztürk, bu kavramların soyut bırakılmasının özgürlüklerin kısıtlanmasına ve kararların denetimsizliğine yol açtığını ifade etti.

“HESABIN TAMAMININ ENGELLENMESİ ÖLÇÜLÜ DEĞİL”

Belirli bir içerik yerine hesabın tamamının erişime engellenmesini de değerlendiren Öztürk, “Baştan yanıtlamak gerekirse ölçülü değildir” dedi.

5651 sayılı Kanun’un içeriğin çıkarılmasına da imkân tanıdığını anımsatan Öztürk, öncelikle içeriğin çıkarılmasının yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi, hesabın tamamının engellenmesi halinde ise ifade ve basın özgürlüğüne getirilen kısıtlamanın orantılılığının incelenmesi gerektiğini söyledi.

Öztürk, uygulamada ise içerikten ziyade kişilerin hedef alındığını savunarak, “Bu yetkinin kullanımını günümüzde ‘içerik’ denetleyici olarak değil ‘istenilip istenilmeyen kişi’ olarak yorumlamamızda fayda bulunmaktadır. Zira bu kararların içeriğinde ‘gerekçe’ yazılmaya tenezzül dahi edilmiyor” ifadelerini kullandı.

“GERÇEK GÖRÜNMEZ KILINMAYA ÇALIŞILIYOR”

Gazeteciler ve haber kuruluşlarına yönelik kararların ayrıca basın özgürlüğü ihlali oluşturduğunu belirten Öztürk, “Türkiye’de günümüzde ‘gerçek’ görünmez kılınmaya çalışılıyor. Bu görünmezlik haline bazen gazetecilerin gözaltına alınması ve tutuklanmasıyla ya da erişim engeli kararlarıyla gidilmeye çalışıldığını görüyoruz” dedi.

İtiraz mekanizmasının da etkili olmadığını savunan Öztürk, kararlara karşı sulh ceza hâkimliklerine itiraz edilebildiğini, ret halinde Anayasa Mahkemesi’ne başvurulduğunu belirterek, hukuka aykırılığın tespit edilmesine kadar geçen sürenin de ayrı bir hak ihlali yarattığını söyledi.

“HER KARAR BİR ALAN DAHA ÖZGÜRLÜK KAYBI”

Yaşananların tek tek yargı kararlarından ibaret olmadığını savunan Öztürk, “Özgürlük, Türkiye’de dar bir alana sıkıştırılmaya çalışılıyor. Her geçen gün bu alan daha da daraltılmaya çalışılıyor” dedi. Öztürk, “Her karşı çıkılmayan hukuka aykırı karar bir alan daha özgürlük kaybına sebep olacaktır” ifadelerini kullandı.