Somaliland’dan İsrail’e Türkiye çağrısı: “Bizi Ankara’ya karşı destekleyin”

Somaliland yönetiminden Türkiye’yi doğrudan hedef alan dikkat çekici açıklamalar geldi. Jerusalem Post, Somaliland Cumhurbaşkanlığı Dış İlişkiler Danışmanı Mohamed Osman Fadal’ın Middle East Eye’a verdiği röportajı aktararak tartışmalı bölgenin İsrail ile güvenlik ilişkilerini derinleştirmek istediğini yazdı.

Habere göre Fadal, Türkiye’nin Somali’deki askeri kapasitesini Somaliland açısından bir güvenlik tehdidi olarak değerlendirerek İsrail’den açıkça ‘Türkiye’ye karşı hava savunma desteği’ istedi.

Jerusalem Post, Fadal’ın bu talebini, Türkiye’nin Somali’ye konuşlandırdığı F-16 savaş uçakları, SİHA kapasitesi ve Mogadişu yönetimiyle giderek genişleyen askeri işbirliğiyle gerekçelendirdiğini aktardı.

‘TEHDİT’ TARTIŞMASI

Haberde Türkiye’nin Somali’deki askeri varlığı Somaliland’ın güvenlik kaygılarının merkezine yerleştirildi. Somaliland Dışişleri Bakanlığı Genel Müdürü Mohamed Abdirahman Hassan da Somali hükümetinin Somaliland’a yönelik askeri harekât seçeneğini değerlendirebileceğini ve böyle bir durumda “Türkiye’nin Mogadişu’ya yardım edebileceğinden endişe ettiklerini” söyledi.

Jerusalem Post’un haberindeki dikkat çekici noktalardan biri de Somaliland’ın İsrail ile ilişkilerini yalnızca Husiler ve Kızıldeniz güvenliği üzerinden değil, Türkiye-Somali ortaklığına karşı bir denge aracı olarak değerlendirdiğinin belirtilmesi oldu.

Bu yaklaşım, Doğu Afrika ve Kızıldeniz’de son dönemde oluşan jeopolitik rekabet açısından da önem taşıyor.

Türkiye, Somali’nin uzun süredir başlıca stratejik ortaklarından biri. Ankara, 2017 yılında Mogadişu’da yurt dışındaki en büyük Türk askeri eğitim tesisini açtı ve burada binlerce Somalili güvenlik personelinin eğitimine katkı sağladı.

İki ülke 2024’te ayrıca 10 yıllık savunma ve ekonomik işbirliği anlaşması imzaladı. Anlaşma Somali donanmasının eğitilmesi ve teçhiz edilmesi ile ülkenin deniz güvenliğinin güçlendirilmesini kapsıyor. Türkiye aynı zamanda Somali açıklarında petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerini genişletiyor.

‘İSRAİL ÜSSÜ’ TARTIŞMASI

Türkiye’ye yönelik açıklamalar, İsrail’in Somaliland’daki askeri varlığını artırabileceğine ilişkin iddiaların gündemde olduğu bir dönemde geldi.

Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İsrail’in stratejik Berbera Limanı’nda bir deniz üssü kurmayı ve kentin havalimanından yararlanmayı planladığını ileri sürdü.

Somaliland yönetimi ise böyle bir anlaşmanın varlığını reddetti.

Somaliland Savunma Bakanı haziran ayında İsrail’in bölgede askeri üssü bulunmadığını ve üs kurulması konusunda müzakere yürütülmediğini söylerken, İsrail’in Somaliland ordusu ve polisine eğitim verdiğini doğruladı.

SOMALİLAND’İN STRATEJİK ÖNEMİ

Somaliland, Afrika Boynuzu’nda, Somali’nin kuzeybatısında ve Aden Körfezi’nin güney kıyısında yer alıyor; Cibuti ve Etiyopya ile sınır komşusu. Yaklaşık 6 milyonluk nüfusa sahip olan bölge, 1960’a kadar Britanya himayesindeydi. Kısa süreli bağımsızlığın ardından eski İtalyan Somalisi ile birleşerek Somali Cumhuriyeti’ni oluşturdu.

Somali’de merkezi devletin çöküşü ve iç savaşın ardından Somaliland 1991’de tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etti. O tarihten bu yana kendi hükümeti, parlamentosu, güvenlik güçleri ve para birimiyle fiilen ayrı bir devlet gibi yönetiliyor. İsrail, 26 Aralık 2025’te Somaliland’ı tanıyan ilk BM üyesi oldu. Onun dışında başka bir devlet tarafından tanınmıyor.

Somaliland’ın önemi ise büyük ölçüde stratejik konumundan kaynaklanıyor. Aden Körfezi’ne açılan bölge, Kızıldeniz’i Hint Okyanusu’na bağlayan ve dünya deniz ticaretinin en kritik geçitlerinden Babülmendep Boğazı’nın yakınında bulunuyor.

Son süreçte özellikle Berbera Limanı ve havaalanı, Kızıldeniz-Husi çatışmaları ve Afrika Boynuzu’ndaki güç rekabeti nedeniyle askeri ve lojistik açıdan önem kazandı.

Bölge aynı zamanda denize kıyısı olmayan Etiyopya için alternatif bir ticaret koridoru niteliğinde. Somaliland bugün Türkiye, İsrail, Körfez ülkeleri ve Etiyopya’nın çıkarlarının kesiştiği daha geniş bir jeopolitik rekabetin parçası haline gelmiş durumda.