Sırbistan’da kritik seçim: Öğrenciler dengeleri değiştirebilecek mi?

Sırbistan’da seçmenler, 250 sandalyeli Ulusal Meclis’in yeni üyelerini belirlemek üzere sandık başına gitti. Ülke genelinde ve yurt dışında kurulan toplam 8 bin 392 sandıkta oy kullanılıyor. Yerel saatle 07.00’de başlayan oy verme işleminin 20.00’de sona ermesi planlanıyor.

Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK) verilerine göre, seçimde 6 milyon 450 bin 523 kayıtlı seçmen oy kullanabilecek. Seçimde 18 liste yarışırken bunların 9’u ulusal azınlık statüsüyle seçime katılıyor.

İKTİDAR İLE ÖĞRENCİ HAREKETİ KARŞI KARŞIYA

Seçim yarışının öne çıkan iki listesi, 2012’den bu yana iktidarda bulunan Sırp İlerleme Partisi’nin öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” ile öğrencilerin desteklediği “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” oldu.

Oy pusulasında ayrıca Sırbistan Sosyalist Partisi’nin öncülüğündeki “İstikrar Faktörü” listesi ve çeşitli muhalefet partilerinin oluşturduğu ittifaklar da yer alıyor.

Kamuoyu araştırmalarında iktidar listesi ile öğrenci hareketinin desteklediği liste arasındaki rekabete dikkat çekiliyor. Son anketlerde iki listenin oy oranlarının birbirine yakın olduğu belirtiliyor.

SEÇİM, PROTESTOLARIN GÖLGESİNDE YAPILIYOR

Sandık başına gidilen seçim, ülkede yaklaşık iki yıldır devam eden öğrenci protestolarının ardından gerçekleştirilen ilk ulusal seçim olması bakımından önem taşıyor.

Protestolar, 1 Kasım 2024’te Novi Sad kentindeki tren istasyonunun beton sundurmasının çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlamıştı. Sorumluların hesap vermesi, şeffaflık ve erken seçim talepleriyle büyüyen gösteriler, zamanla ülke çapında bir harekete dönüştü.

250 SANDALYELİ PARLAMENTO İÇİN OY KULLANILIYOR

Sırbistan’da milletvekilleri, ülke genelinin tek seçim bölgesi kabul edildiği kapalı liste usulü nispi temsil sistemiyle seçiliyor. Genel seçimlerde yüzde 3 seçim barajı uygulanırken ulusal azınlık listeleri bu barajdan muaf tutuluyor. Parlamentoda çoğunluğu sağlamak için 126 sandalye gerekiyor.

Seçimde yurt dışında da oy kullanılıyor. En fazla sandık, 28 sandıkla Bosna Hersek’te kuruldu. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere uluslararası kuruluşlardan gözlemciler de seçim sürecini takip ediyor.

Sırbistan’da bir önceki parlamento seçimi Aralık 2023’te yapılmıştı. Erken seçim sürecinin, Aleksandar Vucic’in cumhurbaşkanlığı görevinden istifasının ardından başlatıldığı bildirildi.