Sağlıkçılar artan başvurulara tepkili: Kontrolsüz bir sarmal

Sağlık Bakanlığı “Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2025 Haber Bülteni”ni yayımlandı. Bültene göre; 2024 yılında 1 milyar 47 milyon 877 bin 901 olan hekime başvuru sayısı 90 milyon 182 bin 284 artışla 2025 yılında 1 milyar 138 milyon 60 bin 185 olarak gerçekleşti. 2024 yılında 12,2 olan kişi başına düşen yıllık hekime başvuru sayısı 2025 yılı itibarıyla 13,2’ye çıkarken; bu sayı Sağlık Bakanlığı hastanelerinde ise 5,4’den, 6,2’ye yükseldi. Sağlıkçılarsa söz konusu artışları “Türkiye’de koruyucu sağlık hizmetlerinin devre dışı kaldığını ve sağlık sisteminin kontrolsüz bir müracaat sarmalına sürüklenmesi” olarak yorumluyor.

Bu bağlamda Sağlık Çalışanları Hak Ve Mücadele Derneği (SAHADER) Yönetim Kurulu Başkanı Abdurrahman Aktürk hekim başvurularındaki artışları Cumhuriyet’e değerlendirdi. Toplamda 1 milyar 138 milyon sınırını aşan muayene sayısının; toplumun sağlığa kavuştuğunu değil, nitelikli tanı ve tedavi alamadığı için poliklinik kapılarını defalarca çaldığını gösterdiğini ifade eden Aktürk, kişi başı muayene sıklığındaki bu tırmanışın faturasının doğrudan kamu hastanelerine kesildiğini söyledi.

YÜZDE 15,4’LÜK ARTIŞ

Etkin bir sevk zincirinin işletilememesi nedeniyle birinci basamak aile hekimliklerinin toplam başvurulardaki payının yüzde 43,3’ten yüzde 41,3’e gerilediğini ve yükün hastanelere yığıldığını belirten Aktürk, “Artan hayat pahalılığı ve özel sağlık kuruluşlarındaki yüksek fark ücretleri nedeniyle özel hastane başvuruları düşüş gösterirken Sağlık Bakanlığı hastanelerindeki kişi başı müracaat ortalaması yüzde 15,4 gibi sert bir artış kaydetti. Basit bir sağlık sorununun bile doğrudan hastanelere taşınması, randevu krizini ve polikliniklerdeki birkaç dakikalık yetersiz muayene dayatmasını derinleştiriyor” dedi.

‘İSTİHDAMI DURMA NOKTASINA GELDİ’

Tablonun en vahim boyutunu, ‘tırmanan hasta yükü ile sağlık personeli istihdamı arasındaki makasın giderek açılması’ olarak ifade eden Aktürk, “Muayene talebinin çift haneli büyüdüğü bir dönemde toplam sağlık personeli istihdamı yalnızca yüzde 0,31 artarak durma noktasına geldi.

Hekim kadrosu yüzde 5,1’lik artışla 232 bin seviyesine ulaşsa da hasta bakımının temel direği olan hemşire ve ebe kadroları büyümek yerine net bin 355 kişi eriyerek 325 bine geriledi. Yüz bin kişiye düşen hemşire ve ebe sayısının 381’den 378’e düşmesi, aşırı iş yükü altında ezilen personelin tükenmişliğini ve hasta güvenliği riskini tırmandırıyor” diye konuştu.

AİLE HEKİMLERİ DE TEPKİLİ: ‘3 KAT FAZLA HASTA BAKIYORUZ’

Açıklanan istatistiklere ilişkin bir açıklama da Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF) Başkanı Taner Balbay’dan geldi. Balbay, “Aile hekimleri 3.3 kat fazla hasta bakıyor, yanına da her gün yeni bir iş yükü ekleniyor. Aile hekimleri Türkiye nin 1.basamak sağlık yükünün yanında 2’nci, 3’üncü basamağın da yükünü çekmeye çalışıyor. Bu sürdürülebilir bir sistem değildir. Hemen aile hekimlerinin omuzlarında ki yük azaltılmalı, güvenli iş ortamı ile birlikte hakları verilerek sağlıklı hizmet sunmaları sağlanmalıdır” dedi.