Petrol hatları ve havalimanları hedefte: Prens Selman’ın trilyon dolarlık projeleri risk altında

Suudi Arabistan, Yemen’deki İran destekli Husilerin son dönemde yoğunlaştırdığı saldırılar nedeniyle ciddi bir güvenlik ve ekonomik krizle karşı karşıya kaldı.

The Wall Street Journal’ın (WSJ) haberine göre, Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın petrol gelirlerine bağımlılığı azaltmayı amaçlayan ekonomik dönüşüm programı, artan askeri harcamalar ve kritik altyapıya yönelik saldırılar nedeniyle yeni risklerle karşı karşıya.

İran ile savaşın başlamasının ardından Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bırakan petrol boru hattı sayesinde enerji ihracatını sürdürebilen Suudi Arabistan’ın bu avantajı da Husilerin saldırılarıyla zayıflamaya başladı.

Husilerin 10 Ekim Cumartesi günü Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’na düzenlediği füze saldırısında en az 12 kişi yaşamını yitirdi, 300’den fazla kişi yaralandı.

Saldırıda havalimanının iki terminali hasar görürken, çatılarının bazı bölümleri çöktü. Yaralılar arasında uzuvlarını kaybedenlerin de bulunduğu bildirildi.

Havalimanı 11 Ekim Pazar günü yeniden hedef alındı. Son saldırıda bir kişi yaşamını yitirirken 11 kişi yaralandı.

Husiler, Suudi Arabistan’daki havalimanlarını hedef almaya devam edebilecekleri uyarısında bulundu.

HUSİLER PETROL SEVKİYATINI DA HEDEF ALDI

Suudi Arabistan’ın enerji altyapısı da saldırılardan etkilendi.

Yılın ilk aylarında İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısını aşmak için ülkenin doğusundaki petrolü Kızıldeniz kıyısına taşıyan Doğu-Batı boru hattını kullanan Riyad yönetimi, bu güzergâh sayesinde ihracatını sürdürebilmişti.

Ancak Husilerin temmuz ayında Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası ilan etmesi ve eylülde Doğu-Batı boru hattının saldırıya uğraması, bu alternatif güzergâhın güvenliğini de tartışmalı hale getirdi.

Petrol rafinerileri, boru hatları ve havalimanlarına yönelik saldırılar, ülkenin enerji ihracatının yanı sıra ticaret ve turizm faaliyetleri üzerinde de baskı oluşturdu.

Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın son 10 yılda hayata geçirmeye çalıştığı ekonomik dönüşüm programı, Suudi Arabistan’ın petrol dışı sektörlerde büyümesini hedefliyor.

Bu kapsamda fütüristik Neom kenti, Riyad’da dev küp biçiminde tasarlanan Mukaab projesi ve çölde kurulması planlanan kayak merkezi gibi yüksek maliyetli yatırımlar gündeme gelmişti.

Ancak toplam maliyetleri trilyonlarca doları bulan projeler, yaklaşık 350 milyar dolarlık yıllık kamu bütçesi üzerinde giderek artan bir yük oluşturuyor.

WSJ’nin haberine göre, projelerin önemli bir bölümü durmuş veya yeniden değerlendirmeye alınmış durumda.

Suudi Arabistan, ocak ayında 2029 Asya Kış Oyunları’na ev sahipliği yapma planından vazgeçerken, 2030 Dünya Fuarı ve 2034 FIFA Dünya Kupası için gerekli finansmanı sağlama sorunu da gündemdeki yerini koruyor.

EKONOMİDE YÜZDE 3,6 DARALMA BEKLENTİSİ

Savaşın ekonomik etkileri, Suudi Arabistan’ın büyüme beklentilerine de yansıdı.

Capital Economics’in verilerine göre, ülkede petrol dışı ekonomik faaliyetlerin büyüklüğü yılın ikinci çeyreğinde ilk çeyreğe kıyasla geriledi.

Suudi Arabistan Maliye Bakanlığı ise ekonominin 2026 yılında yüzde 3,6 daralmasını bekliyor.

Yılın ilk iki çeyreğinde yabancı yatırımlarda düşüş yaşanırken, yatırım girişleri Veliaht Prens’in 2030 yılı için belirlediği hedeflerin gerisinde kaldı.

Savunma harcamalarının ve hasar gören altyapının onarım maliyetlerinin artması, ekonomik dönüşüm projelerine ayrılması planlanan kaynakların başka alanlara yönlendirilmesi riskini beraberinde getirdi.

Ülkenin küresel yapay zekâ yatırımlarında önemli bir merkez haline gelme hedefi de veri merkezlerinin olası saldırı hedefleri arasına girmesi nedeniyle yeni belirsizliklerle karşılaştı.

TRUMP’TAN ASKERİ MÜDAHALE MESAJI

ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonu yaptığı açıklamada Washington’ın Husilerle temas halinde olduğunu belirterek, ABD’nin Suudi Arabistan’ın düzenleyeceği askeri operasyonlara katılabileceğini söyledi.

Trump, havalimanı saldırısına ilişkin, ifadelerini kullandı.

Ancak WSJ’ye konuşan yetkililere göre Washington yönetimi, Suudi Arabistan’ın Husilerin ilerleyişini durdurmak amacıyla yaptığı doğrudan askeri yardım taleplerini henüz kabul etmedi.

ABD’nin bölgeye askeri danışman gönderdiği, ancak Husilere karşı geniş kapsamlı bir operasyon başlatma konusunda temkinli davrandığı belirtildi.

Artan füze saldırıları karşısında Suudi Arabistan’ın hava savunma kapasitesi de baskı altında.

Yetkililere göre, Riyad yönetimi yeni saldırıları önlemek için kullanılan önleyici füze stoklarında azalma yaşarken, mevcut savunma sistemlerini saraylar ve enerji tesisleri gibi kritik noktaları korumak amacıyla farklı bölgelere kaydırıyor.

Suudi Arabistan’ın askeri müttefiki Pakistan’dan yardım istediği ve uluslararası piyasalarda yeni hava savunma sistemleri arayışına girdiği öne sürüldü.

Riyad yönetiminin, Yemen’deki müttefik güçlerini desteklemek için yabancı savaşçıların kullanılmasını değerlendirdiği de iddia edildi.

WSJ’ye konuşan kaynaklara göre, Muhammed bin Selman, İran üzerindeki ekonomik baskının sürmesini desteklerken Tahran ile diplomatik iletişim kanallarının açık tutulmasını da istiyor.