Okyanusta film gibi olay… ABD’nin kovaladığı Türk menşeili tanker Rus bayrağı çekti!

Atlantik Okyanusu, ancak filmlerde rastlanacak türden bir olaya sahne oldu. ABD Sahil Güvenliği’nin yaptırımlar gerekçesiyle yaklaşık iki haftadır takip ettiği Bella 1 adlı petrol tankeri, gövdesine Rus bayrağı boyadıktan sonra adını Marinera olarak değiştirerek Rusya siciline geçti. Hamle, uluslararası sularda devam eden kovalamacayı hukuki bir çıkmaza soktu.

ABD Sahil Güvenlik gemilerinin, yaklaşık 10 gün boyunca yarım mil (800 metre) mesafeden izlediği Bella 1’e yönelik operasyonun Venezuela açıklarında başlayıp uluslararası sularda devam ettiği bildirildi. ABD ordusu, özel kuvvetlerin gemiye zorla çıkmaya hazır olduğunu ancak siyasi onay beklendiğini açıkladı.

Uzmanlara göre operasyon, ABD’nin Rusya, İran ve Venezuela kaynaklı petrol ticaretine karşı yürüttüğü geniş çaplı baskı politikasının bir parçası. Washington, ‘gölge filo’ olarak adlandırılan tanker ağının Çin ve Asya pazarlarına petrol taşıyarak yaptırımları fiilen deldiğini savunuyor.

ULUSLARARASI HUKUK NE DİYOR?

Uluslararası hukuka göre, bir devletin bayrağını taşıyan gemiler o devletin yargı yetkisi ve koruması altına giriyor.

ABD’li yetkililer, kovalamaca başladığında (yaklaşık bir hafta önce) tankerin sahte bayrak altında seyrettiğini ve geçerli bir kaydı bulunmadığını; dolayısıyla Rusya’nın korumasından yararlanamayacağını söylüyor. Washington’a göre bu durum, gemiyi ‘nötr’ (fiilen devletsiz) hale getiriyor ve uluslararası hukuk uyarınca denetime açık kılıyor.

Uluslararası Denizcilik Örgütü kayıtlarına göre, ABD takibi başladığında Türk şirketi Louis Marine Shipholding Enterprises bünyesinde faaliyet yürüten tanker daha önce Panama, Palau, Liberya ve Marshall Adaları’nda tescil edilmiş.

NE OLMUŞTU?

ABD’de bir mahkeme, yaptırıma tabi petrol taşıdığı gerekçesiyle Bella 1 adlı tankere el konulmasına yönelik bir karar çıkardı. Washington, bu petrol satışlarından elde edilen gelirlerin Hizbullah, Yemenli Husiler ve İran’a ait Devrim Muhafızları Ordusu‘nun finansmanında kullanıldığını savunuyor.

31 Aralık’ta, geminin gövdesinde kaba biçimde boyanmış bir Rus bayrağı belirmesinin ardından ABD Sahil Güvenliği operasyonu askıya aldı.

Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi uyarınca, sahil güvenlikler, kaydı olmayan ya da dolandırıcılık şüphesi bulunan gemileri alıkoyma yetkisine sahip.

Kovalamacanın başlangıcında ABD, Bella 1’i sahte bayrak altında seyreden bir gemi olarak sınıflandırmıştı.