Milli Şef İsmet İnönü, vefatının 52’nci yılında anılacak: Lozan kahramanına saygıyla…

KOMUTANLIK YAPTI

Kurtuluş Savaşı kahramanlarından “Lozan kahramanı” ve “Milli Şef” olarak anılan İnönü, 1884’te İzmir’de doğdu. 1903’te Mühendishane-i Berrii Hümayun’dan topçu teğmeni olarak mezun olan İnönü, 1906’da Erkânı Harbiye Mektebi’ni birincilikle bitirerek kurmay yüzbaşı rütbesiyle Edirne’deki 2. Ordu’nun 8. Alayı’nda bölük komutanlığına atandı. 31 Mart ayaklanmasını bastıran Hareket Ordusu’nda görev alan İnönü, 1910-1913 yılları arasında Yemen’de, Birinci Dünya Savaşı sırasında ise Kafkas Cephesi’nde görev aldı.

Kurtuluş Savaşı’nda Mustafa Kemal Atatürk’ün en yakın silah arkadaşı olan İnönü, TBMM’nin açılmasının ardından Edirne milletvekili oldu ve Genelkurmay Başkanlığı görevine getirildi. Düzenli orduyu kurduktan sonra Batı Cepheleri komutanı olan İnönü, soyadını aldığı İnönü Savaşları’nı kazandı.

Sakarya ve Başkomutanlık Meydan Savaşları’nın kazanılmasında da önemli payı bulunan İnönü, Kurtuluş Savaşı’nın ardından Lozan’daki görüşmeleri yürüttü ve Lozan Barış Antlaşması’nı imzaladı. Cumhuriyetin ilanıyla kurulan ilk hükümetin başbakanı olan İnönü, 1937’de Atatürk’le aralarındaki görüş ayrılığı dolayısıyla görevini Celal Bayar’a devretti. Atatürk’ün yitirilişinin ardından TBMM tarafından oybirliğiyle cumhurbaşkanlığına seçilen İnönü, 12 yıl sürdürdüğü bu görevinden 1950’de ayrıldı ve CHP’nin başına döndü.

27 Mayıs darbesinden sonrasında yapılan seçimlerin ardından tekrar başbakan olan İnönü, 1965’e kadar başbakanlığı yürüttü. İnönü, 1965’ten 1972’ye kadar CHP Genel Başkanlığı görevini sürdürdü ve 1972’de Bülent Ecevit’in genel başkanlık yarışını kazanmasıyla Genel Başkanlıktan ayrıldı. İnönü, 25 Aralık 1973’te yaşamını yitirdi ve hükümet kararıyla Anıtkabir’e defnedildi.