Milli Mücadele’nin diplomatik zaferi: Mudanya

Diplomatik zeminde verilen Milli Mücadele’nin zaferi Mudanya Mütarekesi, 104 yıl önce bugün imzalandı.

Bu gelişmelerin sonucunda 3 Ekim 1922’de Mudanya’da mütareke görüşmeleri başladı. İsmet Paşa’nın başkanlığını yaptığı heyetin ödünsüz duruşuyla 11 Ekim’de ateşkes anlaşması imzalandı. Antlaşma sayesinde Doğu Trakya ve boğazlar işgalden arındırıldı. Antlaşma da 15 Ekim’de yürürlüğe kondu.

LOZAN’IN ÖNCÜLÜ

Cumhuriyet’e konuşan ve Mudanya Mütarekesi’nin, Kurtuluş Savaşı’nın askeri evresinin bitişini simgelediğini belirten tarihçi Prof. Dr. Hakkı Uyar, “Mudanya; Lozan ve Cumhuriyetin öncülüdür. Mudanya da Lozan gibi savaş meydanında kazanmanın yanı sıra masabaşında kazandığımız antlaşmadır. Çağdaş Türkiye’nin öncülü niteliktedir” dedi.

Öneminin anlaşılması açısından Mudanya Mütarekesi’nin Birinci Dünya Savaşı’nı Osmanlı açısından sona erdiren Mondros Ateşkes Antlaşması ile kıyaslanması gerektiğini söyleyen Uyar, “Mondros Sevr’in, Mudanya ise Lozan‘ın habercisidir. Mondros ile işgaller başlamış Sevr’in altyapısı hazırlanmıştır. Mondros’un maddeleri incelendiğinde sonraki işgale zemin hazırladığı çok açık bir şekilde görülmektedir. Mudanya ise onun tam zıttı bir antlaşma olarak Türk Kurtuluş Savaşı’nın askeri başarısının simgesidir” değerlendirmesinde bulundu.

Mudanya Mütarekesi anı evine girildiğinde karşıda açık kapıdan denizi görüldüğünü belirten Uyar, sözlerine şöyle devam etti: “Bu; Türkiye’nin karanlıktan çıkışı, çağdaş ve aydınlık bir döneme geçişinin simgesidir. Müze evinin karşısında da İsmet Paşa heykeli vardır. İsmet Paşa hem müze evdeki fotoğraflarda hem de müze evin karşısındaki heykelde elinde kılıç tutar. Ve zaferin kılıçla savaş meydanında kazanıldığı anlamına gelir bu.