İşçinin ‘kapsam dışı personel’ olduğu gerekçesiyle TİS’ten yararlandırılmaması hak ihlali sayıldı: ‘Beyaz yakanın’ zaferi

AYM kararına uzanan süreç şöyle gelişti: Türkiye Maden İşçileri Sendikası üyesi işçi H.Ş, muhasebe şefi olarak çalıştığı işyerinde imzalanan TİS’ten yararlandırılmadı. Gerekçe olarak da “beyaz yakalı çalışan” olması nedeniyle kapsam dışı personel olması gösterildi. Bunun üzerine işçi, Çayeli Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurdu. Ancak dava reddedildi. Dosya istinafa gitti. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararı kaldırdı. Yeniden yargılama yapan Çayeli Asliye Hukuk Mahkemesi ise bir kez daha davayı reddetti. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi de istinaf başvurusunun esastan reddine karar verdi. Bunun üzerine işçi, AYM’ye bireysel başvuruda bulundu.

‘SENDİKA HAKKINA AYKIRI’

AYM kararında, Yargıtay’ın uygulamalarında ofis işlerinde çalışanların “beyaz yaka”, beden gücüne dayalı çalışanların ise “mavi yaka” olarak nitelendirildiğine dikkat çekti. AYM, hem anayasa hem de yasaya göre işveren adına hareket eden, diğer bir deyişle işveren vekili sıfatı taşıyan ya da işvereni temsilen TİS görüşmelerine katılanlar haricinde hangi ölçüt kabul edilirse edilsin beyaz yakalı işçilerin TİS’ten yararlandırılmamalarının sendika hakkına aykırılık oluşturacağına dikkat çekti.

Anayasanın 53. maddesi kapsamında tüm işçilerin toplu iş sözleşmesi hakkı olduğuna işaret eden AYM, “Dolayısıyla anayasal bir hak olan TİS’ten yararlanamama gibi ciddi bir sonuç doğuran hukuki yorumun somut olayın koşulları dikkata alınarak çalışanın işveren vekili olarak görev yaptığı ya da işveren adına TİS görüşmelerine katıldığı şeklinde yapılacak tespitlere dayanması gerektiği açıktır” değerlendirmesini yaptı. Dosyada işçinin muhasebe şefi olarak çalıştığı bilgisinin yer aldığı, ancak iş, görev ve sorumluluklarının, aldığı ücret, işyeri organizasyonu içinde işveren adına hareket ettiği hususlarına yer verilmediği vurgulandı.

‘YENİDEN YARGILAMA YAPILSIN’

AYM, anayasa ile güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğini vurguladı. Kararın bir örneğinin sendika hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Çayeli Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesini isteyen AYM, işçiye net 34 bin lira tazminat ödenmesine de hükmetti. Karar oybirliğiyle alındı.