İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma hamlesi ne anlama geliyor?

İran, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın bazı bölümlerini geçici olarak kapattığını açıkladı.

Yarı resmi İran ajansları, hayati su yolunda canlı atış tatbikatları yapıldığını bildirdi.

Tahran yönetimi, kapanmanın “güvenlik ve denizcilik gerekçeleriyle” birkaç saat süreceğini duyurdu. Kararın kapsamı ve küresel enerji piyasalarına etkisi ise henüz netleşmedi.

Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, İran’ın 1980’lerdeki İran-Irak savaşı döneminden bu yana attığı en dikkat çekici adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Geçmişte gerilim dönemlerinde tanker trafiği hedef alınmış olsa da, Tahran uzun süredir boğazı tamamen kapatma tehdidini fiilen hayata geçirmemişti.

Hamle, ABD ile İran arasında artan gerilim ortamında geldi. Washington’ın olası askeri seçenekleri gündeme getirmesi, Tahran’ın küresel ekonomiye yönelik risk sinyali verdiği şeklinde yorumlanıyor.

KÜRESEL TİCARET İÇİN KİLİT NOKTA

Yaklaşık 33 kilometre genişliğe sahip Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi’ne bağlayan stratejik bir geçiş noktası.

Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve İran petrol ve doğalgaz sevkıyatının büyük bölümü bu hattan geçiyor. Sevkıyatın önemli kısmı Asya pazarlarına, özellikle Çin’e ulaşıyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) konuyla ilgili henüz açıklama yapmadı. Ancak daha önceki tatbikatlarda, bölgede “güvensiz ve profesyonel olmayan” askeri hareketlerin çarpışma ve tırmanma riskini artırabileceği uyarısında bulunmuştu.

Uzmanlar, Hürmüz’deki her gerilimin küresel enerji fiyatlarını hızla yukarı çekebileceğine dikkat çekiyor.