İran, Hürmüz Boğazı’nın bir bölümünü kapatma kararı aldı

İran ve ABD arasında yapılan dolaylı müzakereler Cenevre’de başlarken İran devlet medyası, Devrim Muhafızları’nın bölgede askeri tatbikat yürütmesi nedeniyle stratejik Hürmüz Boğazı’nın bazı kısımlarının ‘güvenlik önlemleri’ kapsamında birkaç saatliğine kapatılacağını duyurdu.

Tahran daha önce, saldırıya uğraması halinde boğazı ticari gemi trafiğine kapatabileceği açıklamasında bulunmuştu. Bu adım, küresel petrol akışının yaklaşık beşte birini sekteye uğratarak ham petrol fiyatlarında sert sıçramalara yol açabilir.

CENEVRE’DE DOLAYLI TEMAS

Reuters’a konuşan konuya yakın bir kaynak, Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen Cenevre görüşmelerine ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile birlikte katıldığını söyledi.

İran devlet televizyonu, ikinci tur görüşmelerin tamamlandığını duyurdu.

İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmeler sona ermeden önce yaptığı açıklamada, “Hem yaptırımların kaldırılması hem de nükleer başlıklarla ilgili belirli teknik ayrıntılara girdik” dedi.

Bekayi, “Görüşmeler karmaşık; iki taraf arasında güven yok. Bu şartlar altında müzakereleri sürdürmemiz gerekiyor. Ne kadar sürerse sürsün hazırız” ifadelerini kullandı.

İran’ın nükleer dosya, yaptırımların kaldırılması ve olası bir çerçeve anlaşma konusundaki görüşlerinin ABD tarafına iletildiğini belirtti.

TRUMP’TAN SERT AÇIKLAMALAR

Trump, pazartesi günü Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada Cenevre görüşmelerine ‘dolaylı olarak’ dahil olacağını söyledi ve İran’ın anlaşma yapmak istediğine inandığını belirtti.

Trump, ABD’nin daha önce İran’ın nükleer kapasitesini hedef almak için B-2 bombardıman uçaklarını kullandığını hatırlattı. ABD, geçen haziran ayında İsrail’e katılarak İran’daki nükleer tesisleri bombalamıştı.

HAMANEY’DEN YANIT

86 yaşındaki Hamaney, görüşmeler başlarken yaptığı açıklamada ABD’nin İran yönetimini deviremeyeceğini söyledi.

Hamaney, sözlerine şöyle devam etti:

ABD Başkanı, ordularının dünyanın en güçlüsü olduğunu söylüyor. Ama dünyanın en güçlü ordusu bile bazen öyle bir tokat yer ki ayağa kalkamaz…

BALİSTİK FÜZELER MÜZAKERE DIŞI

Washington, görüşmelerin kapsamını İran’ın füze stokları gibi nükleer dışı konulara genişletmek istiyor. Tahran ise yaptırımların hafifletilmesi karşılığında, yalnızca nükleer programına getirilecek sınırlamaları görüşmeye hazır olduğunu, uranyum zenginleştirmeyi tamamen bırakmayacağını ve füze programının müzakere konusu olmayacağını belirtiyor.

Hamaney, İran’ın güçlü füze kapasitesinin ‘müzakere edilemez’ olduğunu yineledi ve bunun ABD ile ilgisi olmadığını savundu.

Üst düzey bir İranlı yetkili, Cenevre görüşmelerinin başarısının ABD’nin ‘gerçekçi olmayan taleplerden’ vazgeçmesine ve yaptırımların kaldırılması konusundaki ciddiyetine bağlı olduğunu söyledi.

“ABD UZUN SOLUKLU BİR SAVAŞ HAZIRLIĞINDA”

Geçen yıl haziran ayında yapılması planlanan altıncı tur görüşmeler, İsrail’in İran’a yönelik bombardıman başlatması ve ardından ABD B-2 bombardıman uçaklarının nükleer hedefleri vurmasıyla iptal edilmişti. Tahran, o tarihten bu yana uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya aldığını açıkladı.

Salı günkü toplantı, Birleşmiş Milletler nezdindeki Umman büyükelçisinin konutunda yoğun güvenlik önlemleri altında gerçekleştirildi.

Reuters’a konuşan iki ABD’li yetkili, Trump’ın saldırı emri vermesi halinde ABD ordusunun haftalar sürebilecek operasyon ihtimaline karşı hazırlık yaptığını belirtti.

ABD ve İsrail, İran’ın İsrail’in varlığını tehdit edebilecek bir nükleer silah geliştirmeyi hedeflediğine inanıyor. İran ise nükleer programının tamamen barışçıl olduğunu savunuyor.