Harediler çekildi: Netanyahu’nun koalisyonu çatırdıyor

İsrail basınına yansıyan haberlere göre, Haredi Degel HaTorah Partisi, Netanyahu başbakanlığındaki aşırı sağcı hükümetten ve koalisyondan çekildiğini açıkladı.

Degel HaTorah Partisi’nin hükümetten çekildiği yönündeki açıklaması, partinin dini liderlerinden haham Moshe Hillel Hirsch ile Dov Lando’nun parti yetkililerine bugün gönderdiği mektubun ardından geldi.

Çekilme kararının açıklanmasından önce Haredi partilerin İsrail Meclisi Dışişleri ve Savunma Komitesi Başkanı Yuli Edelstein ile görüştüğü ve kendilerine sunulan taslaktan memnun olmadıkları belirtildi.

Diğer bir hükümet ortağı Ultra Ortodoks Şas Partisi’nin de aynı görüşleri taşıdığı, fakat henüz bir açıklama yapmadığı bildirildi.

Degel HaTorah Partisi hahamlarının, parti yetkililerine gönderdiği mektupta, bu akşama kadar yasa tasarısının İsrail Meclisinden geçmemesi halinde “derhal hükümetten çekilme” talimatı verilmişti.

Mektupta, “İsrail yönetimi, Tevrat öğrencileri ve dini okulların öğrencilerine karşı düzenlemeleri yapma yükümlülüklerini yerine getirme konusunda yine başarısız oldu. Bu nedenle de hükümetteki ortaklığı derhal bitirme talimatı veriyorum” ifadeleri kullanılmıştı.

Degel HaTorah Partisi’nin hükümetten çekilmesi devrilmesine yol açmamasına karşın, sorun çözülmezse İsrail hükümetinin gireceği yaz tatilinden sonra düşme tehlikesiyle karşı karşıya kalacağı belirtiliyor.

HAREDİLERİN ASKERE ALINMASI TARTIŞMASI

İsrail yasalarına göre 18 yaşını geçen herkesin zorunlu askerlik hizmetini yapması gerekirken Haredilerin askerlikten muaf tutulması yıllardır ülkede tartışılıyordu.

İsrail’in başta Gazze Şeridi olmak üzere 7 Ekim 2023’ten itibaren bölgede yükselen saldırganlığı nedeniyle asker ihtiyacının artmaya başlamasıyla Haredilerin askere alınması konusu gündeme gelmişti.

İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024’te Haredi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağının bulunmadığına ve askerliğe uygun olanların göreve alınması gerektiğine karar vermişti.

Hükümetin askere alınmaya uygun yaklaşık 80 bin Haredi erkekten yaklaşık 24 binine askerlik celbi gönderdiği, temmuz itibarıyla 2025-2026 askerlik yılı için “havuz” olarak tanımlanan grubun geri kalanına emir göndereceği kaydedilmişti.

Ultra Ortodoksların askerlikten muaf tutulmasını sağlayacak bir yasanın çıkarılmaması nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Haredi koalisyon ortakları meclisi boykot etmeye başlamış ve meclisin fesih oylamasına kadar varan bir siyasi krize neden olmuştu.

Sorunun çözülememiş olmasına rağmen fesih oylamasında yeterli çoğunluk sağlanamamıştı.

İsrail İskan Bakanı Yitzhak Goldknopf, İsrail Meclisinin feshi için sunulan tasarının Genel Kuruldan geçmemesinin ardından kabineden istifa etmişti.