Güney Çin Denizi’nde gerilim: ABD ve Çin karşı karşıya

Çin Halk Kurtuluş Ordusu, bugün yaptığı açıklamada ABD savaş gemisi USS Higgins’in Güney Çin Denizi’ndeki tartışmalı Scarborough Resifi yakınlarında ‘izinsiz’ hareket ettiğini, gemiyi izleyip bölgeden uzaklaştırdıklarını duyurdu.

Çin ordusunun Güney Tiyatro Komutanlığı’ndan yapılan açıklamada, “ABD gemisi Çin hükümetinin onayı olmadan bölgeye girdi. Bu hareket egemenliğimizi ve güvenliğimizi ciddi şekilde ihlal etti, bölgedeki barışı zedeledi” denildi. Çin, bölgedeki faaliyetlerinde ‘yüksek alarmda’ olacağını belirtti.

ABD Donanması’nın 7. Filosu ise Çin’in iddialarını tamamen yanlış olarak nitelendirdi. Bir sözcü Reuters’a verdiği demeçte, “USS Higgins, Scarborough Resifi yakınında seyir özgürlüğünü sağlamak için uluslararası hukuka uygun görev yapıyordu” dedi.

ABD’nin açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

“Uluslararası hukukun izin verdiği her yerde hareket etme hakkımızı savunuyoruz. Scarborough Resifi’ndeki varlığımız da bu kapsamda. Çin’in tehditleri bizi vazgeçiremez.”

BÖLGE NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?

Scarborough Resifi, Dünya ticareti açısından kritik bir konumda bulunuyor. Güney Çin Denizi üzerinden her yıl 3 trilyon dolar değerinde mal taşımacılığı yapılıyor.

Resif, Filipinler’in batısında, Çin’in güneyinde yer alıyor. Her iki ülke de buranın kendilerine ait olduğunu savunuyor. Çin özellikle son yıllarda bölgeyi kontrol altına almaya çalışıyor.

ABD ise düzenli olarak bu sularda ‘seyir özgürlüğü’ operasyonları yapıyor. Bu operasyonların amacı, hiçbir ülkenin uluslararası suları engelleyemeyeceğini göstermek.

ULUSLARARASI HUKUK NE DİYOR?

2016’da uluslararası bir tahkim mahkemesi, Çin’in tarihsel haritalarına dayanarak yaptığı iddiaların uluslararası hukukta geçerli olmadığına karar vermişti. Ancak Çin, bu kararı tanımıyor ve bölgede hak iddiasını sürdürüyor.

Güney Çin Denizi’nde Çin’in neredeyse tüm deniz alanını kapsayan hak iddiaları, Brunei, Endonezya, Malezya, Filipinler ve Vietnam’ın münhasır ekonomik bölgeleriyle çakışıyor.

Bu belirsizlikler, yıllardır bölgedeki gerilimi artıran temel faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.