Grönland Milletvekili Jensen’den Cumhuriyet’e: Amacımız bağımsız bir devlet olmak

ABD Başkanı Donald Trump’ın, Grönland’a yönelik tartışmalı açıklamalarını yeniden gündeme taşıması, Washington ile Kopenhag arasında diplomatik gerilimi tırmandırdı.

Danimarka yönetimi, Grönland’ın egemenliğinin tartışmaya açık olmadığını vurgularken, Trump cephesinden gelen açıklamalar NATO ve transatlantik güvenlik mimarisini de tartışmaya açtı.

Donald Trump, Grönland’ın ABD’nin ulusal güvenliği açısından “vazgeçilmez” olduğunu savunarak, adanın kontrolünün Washington için stratejik bir zorunluluk haline geldiğini öne sürdü.

Trump, “Ulusal güvenlik açısından Grönland’a ihtiyacımız var. Şu anda son derece stratejik bir konumda. Grönland çevresi Rus ve Çin gemileriyle dolu. Ulusal güvenlik perspektifinden Grönland’a ihtiyacımız var ve Danimarka bunu tek başına sağlayabilecek durumda değil” açıklamasında bulundu.

Trump’ın açıklamaları, Grönland’ın askeri üsler, enerji kaynakları ve Kuzey Kutbu’ndaki jeopolitik rekabet açısından kritik bir konumda bulunduğuna işaret etti. Trump’ın bu söylemi, ABD’nin Çin ve Rusya’nın Arktik bölgedeki etkisini sınırlama hedefiyle de ilişkilendiriliyor.

DANİMARKA’DAN SERT YANIT: NATO’NUN SONU OLUR

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Trump’ın açıklamalarına tepki göstererek, “ABD’nin Grönland’ı devralmasının gerekliliğini tartışmak kesinlikle hiçbir anlam ifade etmiyor ve tehditlerini durdurmalılar” ifadelerini kullandı.

Frederiksen, ABD’nin Grönland’a yönelik herhangi bir askeri ya da zorlayıcı hamlesinin, NATO ittifakının temellerini sarsacağını belirterek, “Bir NATO üyesinin başka bir NATO ülkesine saldırması, ittifakın sonu anlamına gelir” ifadelerini kullandı.

Frederiksen ayrıca, Grönland’ın Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge olduğunu hatırlatarak, egemenlik konusunda herhangi bir pazarlığın söz konusu olamayacağını vurguladı.

GRÖNLAND: TRUMP’IN AÇIKLAMALARI KABUL EDİLEMEZ

Grönland yönetimi de tartışmalara net bir tutumla katıldı. Ada yönetimi, Grönland halkının kendi geleceği hakkında söz sahibi olduğunu ve dış baskılara karşı duracaklarını ifade etti.

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, bir NATO müttefiki olarak Trump’ın ‘Grönland’a ihtiyaç duyma’ konusundaki söyleminin ‘tamamen kabul edilemez’ ve ‘saygısız’ olduğunu söyledi

Nielsen, ‘tehditlerin, baskıların ve ilhak konuşmalarının arkadaşlar arasında yeri olmadığı’ konusunda uyararak, uygun diplomatik kanallar aracılığıyla saygılı, yasal diyalog çağrısında bulundu.

İsveç, Norveç, Finlandiya ve İzlanda’dan İskandinav liderler Danimarka ve Grönland’a tam desteklerini bildirdi. Bunun haricinde Almanya, Fransa ve İngiltere de Kopenhag’a destek açıklamalarında bulundu.

Gerilimin arka planında, Arktik bölgesinde giderek sertleşen küresel rekabet yatıyor. Eriyen buzulların yeni ticaret yolları ve enerji kaynaklarını erişilebilir kılması, Grönland’ı büyük güçler için stratejik bir merkez haline getiriyor.

ABD, Rusya ve Çin’in bölgedeki askeri ve ekonomik varlığı, Grönland tartışmasını sadece ikili bir kriz olmaktan çıkararak küresel bir boyuta taşıyor.

CUMHURİYET’E KONUŞTU: “TEMEL HEDEFİMİZ BAĞIMSIZLIK”

ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a yönelik tartışmalı çıkışları, Washington ile Kopenhag arasında yeni bir diplomatik gerilime yol açarken, tartışmanın merkezindeki Grönland’dan dikkat çekici değerlendirmeler geldi.

Grönland Parlamentosu üyesi, eski Maden Kaynakları ve Çalışma Bakanı Erik Jensen, yaşanan gerilimin arka planını Cumhuriyet’ten Caner Çiftçi’ye anlattı.

Milletvekili Jensen, Trump’ın çıkışlarının ciddiye alınması gerektiğini vurgularken, Grönland halkının temel hedefinin bağımsızlık olduğunu söyledi.

Trump’ın Grönland’ı satın almak ya da ABD’ye dahil etmek istemesine ilişkin sözlerinin basit bir siyasi çıkış olarak görülmemesi gerektiğini belirten Jensen, “Bu açıklamaların ciddiye alınması gerektiğine inanıyorum” dedi.

Ancak Grönland’ın tutumunun net olduğunu vurgulayan Jensen, şu ifadeleri kullandı:

“Grönland satılık değildir ve ABD’nin bir parçası olmak istememektedir. Kendi geleceğimizi kendimiz şekillendirmek istiyoruz. Amacımız bağımsız bir devlet olmaktır.”

“ABD, DANİMARKA’NIN YETERSİZ KALDIĞINI DÜŞÜNÜYOR”

ABD’nin Grönland’a yönelik ilgisinin arkasında askeri mi yoksa ekonomik nedenlerin mi ağır bastığı sorusuna Jensen, medyaya yansıyan bilgiler üzerinden yanıt verdi.

Jensen’e göre Washington, Arktik bölgedeki güvenlik konusunda Danimarka’yı yeterince aktif bulmuyor:

“ABD, daha büyük ve daha güçlü bir güvenlik yapılanması istiyor. Danimarka’nın uzun süredir bu konuda yeterli adım atmadığını düşünüyorlar. Bu değerlendirme, 1951 tarihli ABD–Danimarka savunma anlaşmasıyla da bağlantılı.”

Jensen, Danimarka’nın Arktik güvenliği konusundaki yaklaşımının Trump’ın açıklamalarından sonra değişmeye başladığını savunarak, “Danimarka ancak Trump doğrudan Grönland ve Arktik’teki güvenlik sorunlarına dikkat çekince ‘uyandı’” dedi.

“ABD’NİN, GRÖNLAND’A SALDIRMASI NATO İÇİN BÜYÜK KRİZ OLUR”

Danimarka’nın “Grönland satılık değil” açıklamasının NATO içindeki yansımalarına da değinen Jensen, bu meselenin yalnızca ikili bir sorun olmadığını söyledi. Grönland halkının ortak tutumunun net olduğunu belirten Jensen, şunları kaydetti:

“Grönland’da herkes, Grönland’ın satılık olmadığı ve ABD’nin parçası olmak istemediği konusunda hemfikir. Ancak bu, Danimarka’nın bir parçası olarak kalmak istediğimiz anlamına da gelmiyor.”

Bu gerilimin NATO açısından ciddi bir sınav olduğuna dikkat çeken Jensen, “NATO’nun yapısal sorunları var. Bir NATO ülkesinin başka bir NATO ülkesine saldırması durumunda ne yapılacağına dair açık bir düzenleme yok. Böyle bir durumda tüm NATO ülkeleri acil toplantıya çağrılır. En kötü senaryo ise NATO’nun çöküşü olur” değerlendirmesinde bulundu.

Grönland Özerk Yönetimi’nin tutumunun da net olduğunu vurgulayan Jensen, Naalakkersuisut’in (Grönland Hükümeti) Trump’ın açıklamalarına mesafeli durduğunu söyledi:

“Amerikalı ya da Danimarkalı olmak istemiyoruz; biz Grönlandlıyız. Bağımsızlık istiyoruz. Aynı zamanda işbirliğine ve ticarete açık bir ülke olmak, kendi kaderimizi tayin etmek istiyoruz.”

“DANİMARKA SÖMÜRGE GEÇMİŞİYLE YÜZLEŞMEK ZORUNDA”

Jensen’e göre Grönland meselesi, Danimarka açısından yalnızca bir dış politika sorunu değil, aynı zamanda tarihsel bir yüzleşme anlamına geliyor.

Danimarka’nın sömürge geçmişindeki uygulamalara dikkat çeken Jensen, şu örnekleri verdi:

“1960’lı, 70’li ve 80’li yıllarda çok sayıda genç Grönlandlı kız ve kadına çok erken yaşlarda spiral takıldı. Ayrıca Grönland’da Danimarkalılar ile Grönlandlılar arasında ciddi ücret eşitsizlikleri vardı.”

Bu konuların Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen tarafından kabul edildiğini hatırlatan Jensen, “Frederiksen Krallık adına özür diledi ve tazminat süreçleri üzerinde çalışılıyor. Bu, önceki hükümetlerin cesaret edemediği bir adımdı” dedi.