Fransa’da bir ilk: Çimento devi Lafarge ‘IŞİD’ davasında suçlu bulundu

Fransız çimento devi Lafarge’ın aralarında IŞİD’in de bulunduğu terör örgütlerine ödeme yaparak, Celabiye’deki çimento fabrikasının faaliyetlerine devam etmesini sağladığı gerekçesiyle açılan davada karar çıktı.

Paris Ceza Mahkemesi, şirketin terör örgütü IŞİD ve El Kaide bağlantılı gruplara 5.59 milyon Euro ödeme yaptığını tespit ederek, şirketi ve 8 eski yöneticisini “terörün finansmanı” suçundan mahkum etti.

Mahkeme, şirketin savaş ortamında Suriye’de kalmayı bilinçli biçimde tercih ettiğine kanaat getirerek, söz konusu ödemeler ile çalışanların ve malların güvenli geçişini sağladığını, örgütlerin kontrolündeki bölgelerden hammadde temin ettiğini belirtti.

Hakim Isabelle Prevost-Desprez, “Terör örgütünün finanse edilmesindeki tek amaç, fabrikanın ekonomik nedenlerle çalışmasını sürdürmekti” ifadelerini kullanarak, şirketin IŞİD ile “gerçek bir ticari ortaklık” kurduğunu söyledi.

Mahkeme, şirketin eski CEO’su Bruno Lafont için 6 yıl, eski Genel Müdür Yardımcısı Christian Herrault için 5 yıl, diğer eski yöneticiler hakkında da 18 ay ile 7 yıl arasında değişen hapis cezalarına hükmetti. Mahkeme, ayrıca Lafarge’a 1 milyar 125 milyon euro para cezasına çarptırarak, şirketin dört eski yöneticiyle birlikte 4,57 milyon euroluk gümrük cezasını da müşterek ödemesine karar verdi.

LAFONT’UN AVUKATLARI KARARA İTİRAZ EDECEK

Savunma tarafı, ödemelerin terör örgütlerine destek amacı taşımadığını, çalışanların güvenliği ve fabrikanın bulunduğu bölgedeki kaotik şartlar nedeniyle bu yola gidildiğini savundu. Lafont’un avukatları karara itiraz edeceklerini açıkladı.

“EN KÖTÜSÜ İLE DAHA AZ KÖTÜ OLANI ARASINDA SEÇİM YAPMAK ZORUNDA KALDIK”

Herrault duruşmada, “Ellerimizi yıkayıp çıkabilirdik ama o zaman fabrikanın çalışanları ne olacaktı? İki kötü seçenek arasında, en kötüsü ile daha az kötü olanı arasında seçim yapmak zorunda kaldık” dedi.

“SAVAŞIN UZUN SÜRMEYECEĞİNE DAİR BİR İNANÇ VARDI”

Şirketin Suriye iştirakini bir dönem yöneten Bruno Pescheux, “Savaşın uzun sürmeyeceğine dair bir inanç vardı. Bunu anlamadan bazı kararları anlamak mümkün değil. Bu kriz bir tüneldi. Herkes bunun kısa süreceğini, ışığın görüneceğini söylüyordu. Ama ışık hiç gelmedi” dedi.

LAFARGE DAVASI

Lafarge’ın Suriye’nin kuzeyindeki Celabiye’de 2010’da üretime başlayan fabrikası, 2013 ile Eylül 2014 arasında iç savaşta faaliyetlerine devam etmişti. Fabrika, IŞİD’in ilerleyişi karşısında 18 Eylül 2014’te tahliye edilmiş ve 19 Eylül’de IŞİD’in eline geçmişti. Şirket hakkında hem ABD hem de Fransa’da davalar açılmıştı.

Lafarge, 18 Eylül 2022’de ABD’nin New York kentindeki Brooklyn Federal Mahkemesi’nde görülen davada Suriye’de bir fabrikasını çalışır halde tutmak için terör örgütü IŞİD’e ödeme yaptığı için kendisine yöneltilen “IŞİD’e yardım etme” suçunu kabul etmiş ve 777,8 milyon dolar para cezası ödeyeceğini açıklamıştı. Lafarge’nin suçunu kabul etmesi ile bir şirket ABD’de bir terör örgütüne maddi destek sağlama suçlamalarını ilk kez kabul etmişti.

Fransa’daki dava ise bir şirketin ülkede terörün finansmanı suçlamasıyla yargılanıp mahkum edildiği ilk dava olarak kayıtlara geçti. Davaya ayrıca 13 Kasım 2015’teki Paris terör saldırılarının bazı mağdurları da müdahil oldu. Mağdurlar, Lafarge’ın Fransa’yı hedef alan terör saldırılarına giden zincirin halkalarından biri olduğunu savundu.

IŞİD’in düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden ABD’li 3 askerin ailesi ise, IŞİD’e yardım ettiği yönündeki suçlamaları kabul eden Fransız çimento devi Lafarge’a dava açmıştı.