Cinsel yolla bulaşan bağırsak enfeksiyonu yayılıyor: Antibiyotiklere dirençli hale geliyor

New York Post’un 8 Ekim 2026 tarihli haberine göre, dizanteriye yol açan Shigella bakterisi, giderek daha fazla cinsel temas yoluyla yayılıyor. Cambridge Üniversitesi‘nden genetikçi Kate Baker, enfeksiyonun son on yılda nispeten kolay tedavi edilebilir bir hastalıktan, tedavisi son derece güç bir sağlık sorununa dönüştüğünü belirtti.

CİNSEL YOLLA BULAŞMA HIZLA ARTIYOR

Shigella, enfekte dışkının ağız yoluyla alınması sonucu bulaşıyor. Yeterince yıkanmamış eller, kirli yiyecekler ve su başlıca bulaşma kaynakları arasında bulunuyor. Yalnızca 10 bakterinin bile enfeksiyona neden olabilmesi, hastalığın bulaşıcılığını artırıyor.

Beş yaşından küçük çocuklar, hijyen koşullarının yetersiz olduğu bölgelere seyahat edenler ve evsiz bireyler yüksek risk grubunda yer alıyor.

Ancak son araştırmalar, enfeksiyonun özellikle eşcinsel ve biseksüel erkekler ile erkeklerle cinsel ilişkiye giren diğer erkekler arasında hızla yayıldığını gösteriyor.

Temmuz ayında yayımlanan bir araştırmaya göre, 2015-2020 döneminde cinsel yolla bulaşmanın yıllık artış hızı, seyahat, gıda ve kreş kaynaklı bulaşmaya kıyasla yüzde 15 daha yüksek gerçekleşti.

Araştırmanın başyazarlarından Kate Baker, birçok kişinin Shigella’nın cinsel temas yoluyla bulaşabileceğinden habersiz olduğunu vurguladı.

ANTİBİYOTİKLERE DİRENÇLİ

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri‘nin (CDC) verilerine göre, ilaçlara dirençli Shigella türlerinin oranı 2011’de yüzde 0 iken 2023’te yüzde 8,5’e yükseldi.

Uzmanlar, bu gelişmede antibiyotiklerin uygunsuz kullanımının etkili olabileceğini değerlendiriyor. Yanlış antibiyotik kullanımı, bakterilerin direnç geliştirmesine zemin hazırlayabiliyor.

Araştırmalar, cinsel yolla bulaşan Shigella enfeksiyonu nedeniyle hastaneye kaldırılan kişilerin ortalama dört ila beş gün tedavi gördüğünü ortaya koyuyor.

Baker, aynı anda birden fazla dirençli bakteri varyantının ortaya çıktığını belirterek, cinsel temas yoluyla enfekte olan hastaların seyahat sırasında enfeksiyon kapan kişilerden farklı tedavilere ihtiyaç duyabileceğini ifade etti.

KORUNMAK MÜMKÜN MÜ?

Shigella enfeksiyonlarının çoğu, dinlenme ve yeterli sıvı tüketimiyle yaklaşık bir hafta içinde kendiliğinden iyileşiyor. Ancak ağır vakalarda hastalığın süresini ve bulaşıcılığını azaltmak amacıyla antibiyotik tedavisi uygulanabiliyor.

CDC, enfeksiyonun yayılmasını önlemek için cinsel temas öncesinde ve sonrasında ellerin ve genital bölgenin sabunla yıkanmasını, cinsel oyuncakların temizlenmesini ve prezervatif gibi koruyucu bariyerlerin kullanılmasını öneriyor.

California Halk Sağlığı Departmanı ise son iki hafta içinde ishal geçirmiş kişilerle cinsel temastan kaçınılması gerektiğini belirtiyor.

Uzmanlara göre, antibiyotik direncinin artması nedeniyle erken teşhis, uygun tedavi ve bulaşmayı önleyici tedbirler giderek daha fazla önem kazanıyor.