Çin-İran arasında Hürmüz Boğazı diplomasisi

Reuters’a konuşan üç diplomatik kaynağa göre Çin, İran ile temas kurarak Çin’e ait petrol tankerleri ve Katar’dan gelen sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli şekilde geçmesine izin verilmesini talep ediyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının altıncı gününe girmesiyle birlikte boğazdaki ticari faaliyetler büyük ölçüde durma noktasına geldi.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve LNG arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir deniz yolu olarak biliniyor.

Ortadoğu enerji kaynaklarına büyük ölçüde bağımlı olan Çin’in, İran’ın boğazdaki gemi trafiğini felç etmesinden rahatsız olduğu belirtiliyor.

Dünyanın ikinci büyük ekonomisi olan Çin, petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 45’ini Hürmüz Boğazı üzerinden karşılıyor.

PETROL FİYATLARI HIZLA YÜKSELDİ

Çatışmanın başlamasından bu yana küresel petrol fiyatlarının yüzde 15’ten fazla arttığı bildirildi. İran’ın Körfez’deki enerji tesislerini ve boğazdan geçen gemileri hedef alması piyasaları daha da tedirgin etti.

İran’a ait füzeler ve İHA’ların bölge ülkeleri tehdit etmesi küresel piyasalarda dalgalanmayı artırırken, büyük ekonomiler enflasyon riskine karşı uyarılarda bulunuyor.

Gemi takip verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol tankerlerinin sayısı da keskin biçimde azaldı.

1 Mart’ta boğazdan sadece dört tanker geçiş yaptı. Oysa yıl başından bu yana günlük ortalama geçiş sayısı yaklaşık 24 gemi seviyesindeydi.

Veri şirketleri Vortexa ve Kpler’e göre yaklaşık 300 petrol tankeri halen boğaz içinde bekliyor.

ÇİN VE İRAN GEMİLERİNE SINIRLI GEÇİŞ

Sektör kaynaklarına göre şu anda boğazdan geçen gemilerin çoğu Çin veya İran bağlantılı gemilerden oluşuyor.

İran hükümeti hafta başında yaptığı açıklamada ABD, İsrail, Avrupa ülkeleri ve müttefiklerine ait gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesine izin verilmeyeceğini duyurmuştu.

Açıklamada Çin’e ilişkin herhangi bir kısıtlamaya yer verilmemesi dikkat çekti.