Bir hastalık, bir ömürlük düzen değişikliği: İnflamatuvar bağırsak hastalıkları

Cumhuriyet’e konuşan Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Gastroenteroloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Haluk Tarık Kani İBH’nin yalnızca bağırsakları değil, hastaların eğitiminden sosyal yaşamına kadar tüm hayatını etkileyen kronik bir hastalık olduğunu söyledi.

‘ŞİKAYETLER NORMALLEŞTİRİLİYOR’

Günlük sindirim sistemi şikayetleri ile İBH’yi ayıran en önemli farkın belirtilerin uzun sürmesi ve iltihaplanma bulgularıyla birlikte görülmesi olduğunu belirten Kani, “Özellikle 3-4 haftadan uzun süren ishal, gece ishali, dışkıda kan veya mukus, istemsiz kilo kaybı, ateş ve kansızlık kırmızı bayrak kabul edilmeli” dedi. Kani, ailede İBH öyküsü bulunan kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı. İBH tanısının bazı hastalarda yıllarca gecikebildiğini aktaran Kani, bunun en önemli nedenlerinden birinin belirtilerin stres, gastrit, hemoroid ya da irritabl bağırsak sendromuyla karıştırılması olduğuna dikkat çekti. Kani, “Bazı hastalar şikayetlerini zamanla normalleştiriyor ve hekime başvurmuyor. Oysa kontrolsüz iltihap bağırsakta kalıcı hasara yol açabiliyor” diye konuştu.

‘ÇOĞUNLUKLA GENÇ YAŞTA ORTAYA ÇIKIYOR’

Uzun süre tanı alamayan Crohn hastalarında darlık, fistül ve apse gelişebildiğini ifade eden Kani, ülseratif kolitte ise ağır ataklar ve hastane yatışlarının artabileceğini ifade etti. İBH’nin çoğunlukla genç yaşta ortaya çıktığını fakat her yaşta hastaların tanı alabileceğini söyleyen Kani “Sürekli tuvalet ihtiyacı, yorgunluk ve ağrı nedeniyle öğrenciler derslerden, çalışanlar ise sosyal yaşamdan uzaklaşabiliyor” ifadelerini kullandı. “Hasta dışarıdan sağlıklı görünebilir ama yoğun ağrı, halsizlik ve acil tuvalet ihtiyacı yaşayabilir” diyen Kani, bu nedenle İBH’nin zaman zaman “görünmez engellilik” ortaya çıkarabileceğini söyledi.

BİYOLOJİK TEDAVİLER UMUT OLDU

Psikolojik desteğin de tedavinin önemli bir parçası olduğuna değinen Kani, hastalarda kaygı bozukluğu, sosyal izolasyon ve depresif belirtilerinin daha sık görülebildiğini belirtti. Son yıllarda geliştirilen biyolojik ilaçların İBH tedavisinde önemli bir dönüşüm yarattığını vurgulayan Kani, yeni nesil tedaviler sayesinde hastane yatışlarının ve cerrahi gereksiniminin azaldığını ifade etti. Ancak ameliyatın tamamen gündemden çıkmadığını söyleyen Kani, “Cerrahi bazen hayat kurtarıcı olabilir. Önemli olan doğru zamanda, doğru hasta için karar vermek” dedi. Toplumda yaygın inanışın aksine İBH’nin yalnızca diyetle kontrol altına alınamayacağını vurgulayan Kani, beslenmenin destekleyici olduğunu ancak ilaç tedavisinin yerini tutmadığını söyledi.