Bilim insanı cihazını kendi üzerinde denedi: ‘Havana sendromu’ belirtileri görüldü

ABD basınında yer alan haberlere göre, Norveçli bir hükümet bilim insanı geliştirdiği mikrodalga enerjisi darbeleri yayan cihazı zararsız olduğunu göstermek amacıyla kendi üzerinde test etti.

Deney sonrasında bilim insanının, “Havana sendromu” olarak bilinen ve tartışmalı bir sağlık durumuyla ilişkilendirilen belirtiler yaşadığı bildirildi.

The Washington Post’un deney hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, araştırmacı 2024 yılında sınıflandırılmış bilgilerden yararlanarak elektromanyetik darbe yayan bir cihaz inşa etti.

Cihazı kendi üzerinde denedikten sonra nörolojik belirtiler ortaya çıktığı, ancak semptomların ayrıntılarının kamuoyuyla paylaşılmadığı aktarıldı.

“Havana sendromu” ya da resmi adıyla Anomalous Health Incidents (AHI) kavramı, ilk kez 2016’da ABD’nin Havana Büyükelçiliği personelinin baş dönmesi, baş ağrısı ve bilişsel sorunlar bildirmesiyle gündeme geldi.

Bazı uzmanlar semptomların elektromanyetik darbeler yayan bir cihazdan kaynaklanmış olabileceğini öne sürdü. Daha sonra farklı ülkelerde görev yapan yüzlerce ABD’li diplomat da benzer belirtiler bildirdi.

2022’de ABD Ulusal İstihbarat Direktörü ve CIA Başkan Yardımcısı tarafından görevlendirilen bir uzman paneli, elektromanyetik dalgaların AHI belirtilerini “makul biçimde açıklayabileceği” sonucuna vardı ancak önemli bilgi eksikliklerine dikkat çekti.

ABD İSTİHBARATINDA GÖRÜŞ AYRILIĞI

2023’te CIA ve dört istihbarat kurumu, olayların arkasında yabancı bir devletin bulunmasının “çok düşük ihtimal” olduğu değerlendirmesini yaptı. Ancak 2025’in başında bazı kurumlar bu pozisyonlarını gözden geçirerek, Amerikan diplomatlara yönelik olası yabancı saldırı ihtimaline işaret etti.

Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) ile Ulusal Kara İstihbarat Merkezi’nin (NGIC), yeni gelişmeler doğrultusunda bazı vakaların yabancı bir aktörün teknik kapasitesiyle uyumlu olabileceğini değerlendirdiği bildirildi. Buna karşın CIA ve diğer kurumlar yabancı müdahale ihtimalinin düşük olduğu görüşünü sürdürdü.

Resmi olarak herhangi bir ülke suçlanmadı. Ancak bazı eski yetkililer ve mağdurlar Rusya’yı işaret ederken, Moskova iddiaları reddetti.

CNN’in haberine göre, Biden yönetiminin son döneminde ABD Savunma Bakanlığı, semptomlara yol açtığı düşünülen ve kısmen Rus yapımı olduğu belirtilen bir cihazı satın alarak test etti.

Washington Post, Norveçli araştırmacının deneyinin AHI vakalarının yabancı bir saldırı sonucu ortaya çıktığını kanıtlamadığını ancak darbeli elektromanyetik cihazların sağlık üzerindeki etkileri konusunda ABD yönetimi içinde süren tartışmaları yeniden gündeme taşıyabileceğini yazdı.