Avrupa’nın kira-maaş dengesi açıklandı: İstanbul kaçıncı sırada?

Avrupa’da yükselen konut fiyatları ve kiralar, çalışanların gelirlerini giderek daha fazla eritiyor. Deutsche Bank Araştırma Enstitüsü‘nün yayımladığı Mapping the World’s Prices (Dünya Fiyatları Haritası 2026) raporu, Avrupa kentlerindeki kira yükünü karşılaştırdı.

Euronews‘in aktardığı araştırmada, aynı kentte yaşayan ve kişi başına ortalama net maaş alan iki çalışanın toplam geliri esas alındı. Bu gelirden şehir merkezindeki üç yatak odalı (3+1) bir dairenin aylık kirası çıkarılarak geriye kalan tutar hesaplandı.

İKİ MAAŞTAN GERİYE NE KALIYOR?

Araştırmaya göre İstanbul’da kişi başına ortalama aylık net maaş 1.027 avro (yaklaşık 57 bin TL), şehir merkezindeki üç yatak odalı bir dairenin aylık kirası ise 1.701 avro (yaklaşık 95 bin TL).

İki çalışan kişinin toplam 2.054 avroluk (yaklaşık 114 bin TL) net gelirinden kira gideri çıkarıldığında geriye yalnızca 353 avro (yaklaşık 20 bin TL) kalıyor.

Bu sonuçla İstanbul, incelenen 28 Avrupa kenti arasında kira sonrasında çalışanların elinde en az para kalan ikinci kent oldu. İlk sıradaki Lizbon‘da ise iki maaştan kira sonrası yalnızca 253 avro (yaklaşık 14 bin TL) kalıyor.

Üstelik bu tutarlar, gıda, elektrik, doğal gaz, ulaşım ve diğer zorunlu harcamalar karşılanmadan önceki miktarları gösteriyor.

ASGARİ ÜCRETLİ İÇİN TABLO AĞIR

Araştırma ortalama net maaşları esas alırken, Türkiye’de asgari ücretle çalışanların karşı karşıya olduğu tablo çok daha ağır.

2026 yılında net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak uygulanıyor. Buna göre her ikisi de asgari ücretle çalışan bir çiftin toplam aylık geliri 56 bin 151 TL.

Deutsche Bank’ın İstanbul kent merkezi için esas aldığı yaklaşık 95 bin TL’lik kira, bu çiftin toplam gelirini yaklaşık 39 bin TL aşıyor.

Başka bir ifadeyle, iki asgari ücretli, bütün maaşlarını birleştirseler bile araştırmada esas alınan dairenin kirasını karşılayamıyor.

HANGİ KENTTE NE KADAR KALIYOR?

Araştırmaya göre, kira ödendikten sonra çalışanların elinde en fazla para kalan Avrupa kenti İsviçre’nin Zürih kenti oldu.

Zürih’te üç yatak odalı bir dairenin aylık kirası 5.502 avroya (yaklaşık 307 bin TL) ulaşmasına rağmen, yüksek maaşlar sayesinde çalışan bir çiftin elinde kira sonrasında 9.140 avro (yaklaşık 509 bin TL) kalıyor.

Zürih’i 8.783 avroyla Cenevre, 5.890 avroyla Lüksemburg, 5.238 avroyla Birmingham ve 5.233 avroyla Kopenhag izliyor.

Avrupa’nın diğer büyük kentlerinde kira sonrası kalan aylık gelir ise şöyle:

• Londra: 3.148 avro (yaklaşık 175 bin 400 TL)
• Madrid: 1.905 avro (yaklaşık 106 bin 100 TL)
• Roma: 1.265 avro (yaklaşık 70 bin 500 TL)
• Atina: 1.148 avro (yaklaşık 64 bin TL)
• Milano: 697 avro (yaklaşık 38 bin 800 TL)

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de Avrupa’nın 11 kentinde, o kentteki ortalama tek bir net maaşın, şehir merkezindeki üç yatak odalı dairenin kirasını karşılamaya yetmemesi.

Bu kentler arasında İstanbul’un yanı sıra Londra, Dublin, Lizbon, Milano, Madrid, Barselona, Roma, Atina, Prag ve Budapeşte bulunuyor.

Araştırma, konut krizinin yalnızca kira fiyatlarıyla değil, kiraların çalışanların gelirleri karşısındaki ağırlığıyla değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Guardian: Avrupa konut krizini çözmezse aşırı sağın yükselişini körükleyebilir.

KONUT KRİZİ SOKAĞA TAŞTI

Avrupa’da giderek ağırlaşan konut krizi, yalnızca ekonomik göstergelere değil, kitlesel protestolara da yansıyor. Yükselen kiralar, düşük ücretler ve uygun fiyatlı konut sıkıntısı, birçok ülkede binlerce kişiyi sokağa döktü.

Özellikle İspanya‘da konut krizi son aylarda geniş çaplı gösterilere yol açtı. Başkent Madrid‘de binlerce kişi, artan kiralara ve tahliyelere karşı protestolar düzenledi. Eylül sonunda 87 yaşındaki bir kadının evinden çıkarılmasıyla büyüyen tepkiler, kiracıların korunmasına yönelik yeni yasal düzenleme taleplerini güçlendirdi.

Araştırmada kira sonrasında çalışanların elinde en az para kalan kent olan Lizbon‘da da benzer bir tablo yaşanıyor. Portekiz‘de 10 Ekim’de Lizbon ve Porto başta olmak üzere çeşitli kentlerde binlerce kişi, yüksek kiraları ve hayat pahalılığını protesto etti. Göstericilerin taşıdığı pankartlarda, maaşların geçinmeye yetmediği ve gençlerin ailelerinden ayrı bir eve çıkmakta zorlandığı vurgulandı.

Almanya’nın başkenti Berlin‘de ise eylül ayında binlerce kişi artan kiralara ve kent sakinlerinin yaşadıkları mahallelerden uzaklaşmak zorunda kalmasına karşı yürüdü. Konut krizi, kentte siyasi tartışmaların da önemli başlıklarından biri hâline geldi.