Artan şiddet olayları, ekonomik kriz ve cezasızlıkla beraber Türkiye Yüzyılı: ‘Tetik işi yok mu?’

Son dönemde şiddet olayları tırmanışa geçerken Telegram grupları üzerinden “tetikçi” ilanları sürüyor. Ekonomik kriz ve cezasızlıkla beraber “suç işlemek” bazı gruplar için gelir kapısı oldu. Telegram gruplarında suç işlemek için ilanlar devam ederken bir kullanıcının “Tetik işi yok mu? Yeni yıl geldi cebimizde para yok” şeklinde ilan verdiği görüldü. Çeteleşmelerin arttığını belirten uzmanlar gerekli önlemler alınması konusunda uyarılarda bulundu.

Cumhuriyet’e konuşan sosyolog Doç. Dr. Ercan Geçgin, “Gençlerin yapısal eşitsizlikler, sorunlarla yüz yüze gelmiş olmalarının çeteleşmeye etkisinin yüksek olduğunu söyleyebiliriz. Genel olarak arka planda yapısal sorunlar var. Çeteleşme, şiddet eğiliminde bulunan gençlerin varlığı bir sonuç, neden değil aslında. Bunları ortaya çıkaran ekonomik, sosyal eşitsizlikler, yapısal sorunlar var. Bunların daha adil bir şekilde gidilmesi gerekiyor” dedi.

‘KISA YOLDAN ZENGİNLİK’

“Eğitimle değerli bir gelecek elde edemeyeceğini düşünüyorlar” diyen Geçgin, “Kısa yoldan zengin ve güçlü olmaya çalışan özellikle alt gelir grubundaki gençlerde böyle bir eğilim ortaya çıkıyor. Radikal gruplara girmeyi, orada yeni bir bağ tesis edip bir kimlik edinmeyi isteyebiliyorlar. Türkiye’ye özgü olarak da özellikle çıkarılan aflar bir nevi onları cesaretlendirebiliyor. Hukukun toplumsal işlev gösterme yönünü zayıflatan bir unsur oluyor aflar. ‘Ne de olsa bana bir şey olmayacak, tekrardan çıkacağım cezaevinden’ gibi anlayışlar onları cesaretlendiriyor. Salt cezalandırmak da bu türden şiddet gösterilerini ya da çeteleşmeleri engellemiyor. Toplumsal arka planı var, onun giderilmesi gerekiyor. Yoksulluk, dışlanmışlık, adaletsizlik fikri, eşitsizlikler her bakımdan değersizliğin giderek daha fazla yaygınlaşması, geleceği konusundaki belirsizliklerin artması, risklerin giderek artması gibi hususlar gençliği daha fazla olumsuz bir yöne sürükleyebiliyor” ifadelerini kullandı.

“Bu gençler sosyal medyayı aktif olarak kullanıyor” diyen Geçgin, “Vitrin suçluluğu klasik suçlardan biraz daha farklı. Günümüzün ilişkin teknolojilerini daha fazla kullanan ve daha fazla şiddeti performans sanatına estetize ederek ortaya koyan bir Olgu, yeni bir çete sosyalleşmesi diyebiliriz. Sosyal medya bir vitrin gibi düşünülebilir, öyle kullanılıyor. Buradaki vitrin bir şiddet vaadinde bulunuyor. Diğer çeteler de rekabet halinde yapıyor bunu. O yüzden vitrin suçluluğu diyoruz. Amaç kendini güçlü göstermek, korku salmak” dedi.

Geçgin sözlerini şu şekilde noktaladı: “Bunların giderilmesi de aslında geniş ölçekli bir sosyal politikayla mümkün. Doğrudan af yerine şartlı aflar getirebilir. Sosyal hayatındaki ilişkileri, etkileşimleri daha anlamlı hale getirmekte ve daha zarar vermeyecek şekilde kendilerini anlamlı görebilecekleri, meslek edinebilecekleri taraflara biraz daha fazla yönlendirmekte fayda var. Eğitim bu noktada önemli.”