ABD’nin deniz ablukası petrol akışını nasıl etkiler?

ABD Başkanı Donald Trump, İslamabad’daki görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’na giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik abluka başlatacağını duyurdu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran limanlarına giriş ya da çıkış yapan yetkisiz gemilerin “durdurulabileceğini, yönlendirilebileceğini veya el konulabileceğini” açıkladı.

Ancak İran dışındaki limanlara giden gemilerin geçişine engel olunmayacağı belirtildi.

İran Devrim Muhafızları ise bölgeye yaklaşan askeri unsurların ateşkes ihlali sayılacağını ve “sert şekilde karşılık verileceğini” duyurdu.

PETROL ARZI DARALIYOR

Verilere göre İran, mart ayında günlük yaklaşık 1,84 milyon varil, nisan ayında ise şu ana kadar 1,71 milyon varil petrol ihraç etti. Abluka, bu hacmin önemli bir bölümünün küresel piyasadan çekilmesine yol açabilir.

Öte yandan savaş öncesinde üretimin artırılması nedeniyle denizde ve depolarda bekleyen yaklaşık 180 milyon varillik İran petrolü bulunduğu belirtiliyor.

Bunun yaklaşık 100 milyon varilinin Malezya, Endonezya ve Çin açıklarında depolandığı ifade ediliyor.

Küresel petrol sevkiyatının kilit noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiği büyük ölçüde kesildi. Ateşkes ilanına rağmen geçişlerin sınırlı kaldığı, bazı tankerlerin geri dönmek zorunda kaldığı bildirildi.

Buna karşın, ABD ablukasına rağmen bazı gemilerin boğazdan geçiş yaptığı ve sınırlı da olsa hareketliliğin sürdüğü gözlemleniyor.

EN ÇOK ASYA PİYASALARI ETKİLENECEK

Savaş öncesinde İran petrolünün en büyük alıcısı China olurken, ABD’nin yaptırım muafiyeti sonrası India gibi ülkeler de yeniden ithalata yönelmişti.

Uzmanlara göre, Hürmüz Boğazı’ndan geçen küresel petrol ve doğalgaz sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’sinin kesintiye uğraması, özellikle Asya ekonomilerini doğrudan etkileyecek.

Enerji uzmanları, arzın daralması ve fiyatların yükselmesiyle birlikte küresel ekonomide yeni bir dalgalanma yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

Ablukanın süresi ve bölgedeki askeri gerilimin seyri, önümüzdeki dönemde petrol piyasalarının yönünü belirleyecek.