ABD-İran mutabakatında yaptırım pazarlığı: Vance ayrıntıları anlattı

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Amerikan yayın kuruluşu CNN’de katıldığı bir programda ABD-İran mutabakatını değerlendirdi.

Mutabakat metninin “yaklaşık bir buçuk sayfa” olduğunu aktaran Vance, bu nedenle bu belgenin “çok genel” olduğunu ancak İran’la yapılan görüşmelerin önemli bir parçası olduğunu ifade etti.

Vance, “Birçok konuda, bu konuları teknik müzakere aşamasında çözmemiz gerekecek, ancak mutabakat zaptı, İranlıların anlaşmanın faydalarından yararlanarak yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlayacak bir çerçeve oluşturuyor” ifadelerini kullandı.

Başkan Yardımcısı Vance, anlaşma kapsamında İran için iki olası yol olduğunu belirterek, şöyle devam etti:

“Birinci seçenek, olağanüstü ekonomik yaptırımlar altında kalmaları, bu da askeri güçlerini asla yeniden inşa edemeyecekleri ve nükleer programlarını asla yeniden oluşturamayacakları anlamına geliyor, ya da denetim, rejiminin güvenle nükleer programlarını yeniden inşa etmeyeceklerini doğrulanabilir bir şekilde göstermeleri. Bunu yaparlarsa, bu durum tüm bölgeyi dönüştürecek.”

Vance, söz konusu mutabakatın “en önemli yanının” İran’ın nükleer silah üretmeme konusunda doğrulanabilir bir taahhüt vermesi olduğunu vurgulayarak, Tahran yönetiminin bunu yerine getirmesi durumunda bundan fayda göreceğini ifade etti.

Söz konusu mutabakatta İran’ın varlıkların dondurulmasının kaldırılması veya yaptırımların hafifletilmesi konusunda yazılanlarla ilgili soruya Vance, “Ne ABD’den ne de Körfez’deki müttefiklerimizden tek bir dolar bile yaptırım hafifletmesi veya varlıkların dondurulmasının kaldırılması olmadı” dedi.

Üst düzey ABD’li bir yetkili, daha önce yaptığı bir açıklamada, İran’la mutabakat zaptının ABD adına Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını belirtmişti.

ABD’li yetkili, “Bu mutabakat, müzakerelerimizin ve ilişkilerimizin gelecekte nasıl işleyeceğine dair bir çerçeve sunuyor. İranlılar nükleer programları, nükleer silah üretmediklerinin doğrulanması ve bölgedeki radikalizm ile terörizme finansman sağlamamaları konularında bizimle ne kadar işbirliği yapmaya istekli olurlarsa, dünya ekonomisine o kadar sıcak karşılanacaklar” demişti.

ABD ile İran arasındaki mutabakatın detaylarının 24 ila 48 saat içinde kamuoyuna açıklanacağını kaydeden yetkili, bu detaylarla birlikte herkesin mutabakatı daha iyi kavrayacağını söylemişti.

ABD’li yetkili, İran’ın taahhütlerine bağlı olduğunu göstermesi durumunda 300 milyar dolarlık dondurulmuş olan fonlarının yavaş yavaş serbest bırakılacağını öne sürmüştü.

Öte yandan yetkili, İsrail’in Lübnan’dan geri çekilip çekilmeyeceği ile ilgili bir soruya yanıt verirken, mutabakatta İsrail’in geri çekilmesi gibi madde olmadığını aktarmıştı.