40 bin yıllık işaretler yazının atası olabilir

Araştırma kapsamında Almanya’nın güneybatısındaki Svabya Alpleri bölgesinden çıkarılan 260 eser üzerindeki yaklaşık 3 bin geometrik işaret analiz edildi.

Çalışmayı yürüten Saarland Üniversitesi’nden araştırmacı Christian Bentz, bulguların beklenmedik olduğunu belirterek, Taş Devri işaretlerinin Mezopotamya’da yaklaşık 5 bin 300 yıl önce ortaya çıkan proto-çivi yazısıyla “neredeyse ayırt edilemeyecek kadar benzer” olduğunu söyledi.

Bilim insanları, bilgisayar destekli yöntemlerle artı işaretleri, noktalar, çizgiler ve çentiklerden oluşan sembolleri inceledi.

İşaretlerin çoğu mamut, aslan, ayı ve at gibi dönemin yaygın hayvanlarını betimleyen figürler üzerinde yer alıyor.

Araştırmacılar, sembollerin genellikle tekrar eden diziler halinde kullanıldığına dikkat çekiyor. Örneğin art arda gelen çizgi ya da çapraz işaretleri, rastgele süsleme olasılığını zayıflatıyor.

Çalışmaya göre bu diziler bir tür bilgi aktarımına işaret ediyor olabilir.

Durham Üniversitesi’nden psikoloji profesörü Robert Kentridge de bulguları değerlendirirken, işaretlerin rastgele olmadığını belirterek görüşünü dile getirdi.

Araştırmada dikkat çeken bir başka bulgu ise sembollerin kullanımındaki seçicilik oldu.

Araştırmacılar, hayvan figürleri ve aletlerde çapraz işaretlere sık rastlarken insan tasvirlerinde bu işaretlerin hiç kullanılmadığını belirledi. Bu durumun dönemin kültürel kuralları ya da ritüelleriyle ilgili olabileceği düşünülüyor.

YAZIDAN ÖNCE GELEN ZİHİNSEL KAPASİTE

Araştırmacılara göre bulgular, yazının insan uygarlığında bir anda ortaya çıkan bir yenilikten ziyade, çok daha eski zihinsel süreçlerin sonucu olabileceğini gösteriyor.

Berlin Tarih Öncesi ve Erken Tarih Müzesi’nden arkeolog Ewa Dutkiewicz, Taş Devri insanlarının sanattan müziğe kadar birçok gelişmiş davranış sergilediğini hatırlatarak, “Bilgiyi sembollere dönüştürme kapasitesi düşündüğümüzden çok daha eski” değerlendirmesinde bulundu.

Uzmanlar, bu tür bulguların Taş Devri insanlarına dair yaygın önyargıları da sorgulattığını belirtiyor. Kentridge, o dönemde yaşayan insanların sanıldığından çok daha sofistike olduğunu vurgulayarak, “Bugün yaşasalardı bizden farkları olmazdı” dedi.