Kırıkkale’nin Yahşihan ilçesinde faaliyet gösteren Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) Mühimmat Ayırma ve Ayıklama Tesisi’nde (MAAT), kullanım dışı kalan klasik mühimmat, roket, füze ve mayınlar güvenli yöntemlerle ayrıştırılıyor.
216 bin metrekarelik yerleşkede 12 atölye, 17 hizmet binası ve 3 mühimmat deposu bulunuyor. Patlayıcı madde, mühimmat ve iş güvenliği konusunda eğitimli personelin görev yaptığı tesiste, mühimmatlar tür ve çaplarına göre farklı atölyelerde işleme alınıyor.
Kovansız ve havan mühimmatları F-20, kovanlı mühimmat ile kara mayınları F-30, roket ve füzeler ise F-40 Ayırma Atölyesi’nde ayrıştırılıyor. Modüler ekipmanlar sayesinde 40 ila 600 milimetre çapındaki mühimmatlar işlemden geçirilebiliyor.
Mühimmatlar, otomasyon sistemleriyle güvenlik önlemleri altında sökülerek tapa, ateşleyici, patlayıcı dolgu ve metal gövde gibi ana bileşenlerine ayrılıyor.
PATLAYICILAR UZAKTAN KONTROLLE TAHLİYE EDİLİYOR
Ayırma atölyelerinde işlem görmesi mümkün olmayan mühimmatlar, heyet kararıyla F-50 Su Jeti ile Kesim Atölyesi’ne gönderiliyor. Burada su jetleri, şerit testere ve giyotin pres kullanılarak mühimmat gövdeleri kontrollü şekilde kesiliyor.
F-60 Patlayıcı Tahliye Atölyesi’nde ise işlemler kontrol odasından uzaktan yönetiliyor. Mühimmat gövdeleri otomatik sistemlerle sıcak sulu boşaltma istasyonlarına taşınırken, içerisindeki patlayıcı eritilerek tahliye ediliyor.
Tahliye edilen patlayıcılar kurutma ve şekillendirme sistemlerinden geçirilerek katı hale getiriliyor, ardından otomatik olarak tartılıp paketleniyor. Bu aşamada insan müdahalesine ihtiyaç duyulmuyor.
Patlayıcıyla karışan su arıtılarak yeniden kullanılabilir hale getirilirken, TNT, B-Terkibi ve amatol içeren mühimmatlar durumlarına göre imha ediliyor veya geri kazanılıyor.
METALLER GERİ DÖNÜŞÜME KAZANDIRILIYOR
Ayırma sırasında ortaya çıkan ve az miktarda patlayıcı içeren tapa, buster ve ateşleyiciler F-80 Zırhlı Yakma Fırını’nda imha ediliyor. Patlayıcı dolu kutular ise F-81 Patlayıcı Yakma Atölyesi’nde robotik sistemlerle fırınlara aktarılıyor.
Patlayıcılardan arındırılan metal gövdeler F-70 Son İşlem Atölyesi’nde biçimleri bozularak ayrıştırılıyor ve presleniyor. Çelik, alüminyum, bakır ve pirinç gibi metaller geri dönüşüm süreçlerine gönderiliyor.
Uygun durumdaki ahşap malzemeler palet üretiminde değerlendirilirken, kimyasal madde emdirilmiş mühimmat sandıkları F-130 Ahşap Yakma Atölyesi’nde çevre mevzuatına uygun biçimde yakılıyor. Elde edilen enerji de geri kazanılıyor.
2007’DE KURULDU
Kullanım dışı mühimmatın çevreye zarar vermeden ayrıştırılması amacıyla 2007’de kurulan tesis, Milli Savunma Bakanlığı ile NATO Destek ve Tedarik Ajansı (NSPA) arasındaki anlaşma kapsamında modernize edildi.
ROKETSAN yükleniciliğinde yürütülen TSK Mühimmat Ayırma ve Ayıklama Tesisi Modernizasyon Projesi 18 Eylül 2015’te başladı. Modernize edilen tesis, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katıldığı törenle 5 Şubat 2020’de hizmete alındı.
Modernizasyon projesi 1 Aralık 2022’de tamamlanırken, NSPA’nın yeterlilik çalışmalarının ardından tesis sertifikalandırıldı. Milli Savunma Bakanlığı Kalite Güvence Daire Başkanlığının 4-6 Ekim 2023 tarihli denetimi sonucunda AQAP-2110 Kalite Güvence Belgesi alan tesiste, 20 Ekim 2025 itibarıyla fabrika ve firma seviyesinde mühimmat ıslah ve bakım faaliyetleri de yürütülmeye başlandı.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
kaydırmaya devam ederek gündemden son dakika ve magazin haberlerine havadiskolik.com üzerinden anında erişebilirsiniz.
kaynak
News
