Kripto yatırımlarından özel jetlere: Trump devlet gücüyle servetini nasıl katladı?

New York Times (NYT) Yayın Kurulu, haber kuruluşlarının analizlerine dayandırdığı incelemesinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkesine ne katabileceği sorusu yerine ülkesinin kendisi için neler yapabileceğinin sınırlarını zorladığını vurguladı.

Kurulun raporunda, Trump’ın tüm enerjisini ve yaratıcılığını başkanlık makamını kişisel kazanca dönüştürmeye harcadığı belirtildi. Rapora göre Trump, şirketlerin ve yabancı ülkelerin, hükümet gücünün kendi çıkarları için kullanılmasına karşılık ne kadar ödeme yapmaya istekli olduklarını test etti.

EN AZ 1,4 MİLYAR DOLARLIK KAZANÇ

NYT, Trump’ın başkanlık ofisini kullanarak en az 1,4 milyar dolar kazandığını belgeledi. Ancak bazı gelirlerin kamuoyundan gizlenmiş olabileceğine dikkat çekilerek, bu tutarın “eksik bir tahmin” olabileceği ifade edildi.

KÖRFEZ’DEN ASYA’YA LİSANS GELİRLERİ

Raporda, Trump ailesinin son bir yılda ülke dışında “Trump” markasıyla verdiği lisans anlaşmaları sayesinde en az 23 milyon dolar gelir elde ettiği aktarıldı. Umman’da bir otel, Hindistan’da bir ofis kulesi ve Suudi Arabistan’da bir golf sahası dahil olmak üzere 20’den fazla projenin, yabancı hükümetlerle yakın işbirliği içinde yürütüldüğü belirtildi.

Dikkat çeken örneklerden birinde, Vietnam’da 1,5 milyar dolarlık bir Trump projesinin temellerinin atılmasından sadece bir ay sonra ABD yönetiminin Vietnam’a yönelik gümrük vergisi tehditlerini geri çektiği kaydedildi. New York Times, Vietnamlı yetkililerin projeyi hızlandırmak için kendi yasalarını dahi ihlal ettiğini raporuna ekledi.

TEKNOLOJİ VE MEDYA DEVLERİNDEN ÖDEMELER

Trump’ın teknoloji ve medya sektörlerinden de önemli gelir sağladığı ifade edildi. Yeniden seçilmesinin ardından X, Meta, YouTube ve ABC News gibi şirketlerin Trump’a toplamda 90,5 milyon dolar “uzlaşma” bedeli ödediği belirtildi.

Raporda, Paramount’un Kamala Harris röportajındaki bir kurgu hatası iddiası üzerine Trump’a 16 milyon dolar ödeme yapmasının özellikle dikkat çektiği vurgulandı. NYT Yayın Kurulu, bu ödemenin gazetecilik standartları açısından makul bir gerekçesi olmadığını, ancak ödemenin ardından Federal İletişim Komisyonu’nun (FCC) Paramount’un 8 milyar dolarlık birleşmesine onay verdiğini hatırlattı.

Ayrıca Melania Trump’ın Amazon için hazırlanan belgeselden aldığı 28 milyon doların, Jeff Bezos’un yönetimle iyi ilişkiler kurma çabası olarak değerlendirildiği aktarıldı.

KRİPTO PARALAR EN BÜYÜK GELİR KALEMİ

Trump ailesinin en büyük kazanç kapısının kripto para faaliyetleri olduğu ifade edildi. Reuters verilerine dayandırılan rapora göre, aile bu alandan en az 867 milyon dolar gelir elde etti. NYT, federal politikaları etkilemek isteyen kişi ve kurumların, ailenin kripto varlıklarını satın alarak doğrudan para aktarabildiğini ve bu işlemlerin çoğunlukla gizli yürütüldüğünü belirtti.

Raporda, Birleşik Arap Emirlikleri destekli bir şirketin Trump’ın firmasına 2 milyar dolar yatırım yapacağını açıklamasından iki hafta sonra ülkeye gelişmiş çip erişimi izni verilmesi örnek olarak gösterildi.

KATAR’DAN 400 MİLYON DOLARLIK JET

Katar hükümetinin, Trump’a başkanlığı süresince “Air Force One” olarak kullanması ve görev süresi sonunda yanında götürmesi için 400 milyon dolar değerinde özel bir jet hediye ettiği aktarıldı. Trump’ın Doha’da yaptığı “Bu ülkeyi koruyacağız” açıklaması, NYT tarafından hediyenin dış politikaya yansımasının açık bir göstergesi olarak yorumlandı.

“CUMHURİYETİN İÇİ BOŞALIYOR” UYARISI

New York Times Yayın Kurulu, Trump’ın bu yaklaşımını tarihi bir yozlaşma olarak nitelendirdi. Kurul, 1953’te görevden ayrılan Harry Truman’ın kamu hizmetini ticarileştirmeyi reddeden tutumuyla Trump’ın yaklaşımını karşılaştırdı.

Raporda, Aristo’nun 2 bin yıl önce yaptığı uyarı da hatırlatıldı:

Hükümetin amacı kamu yararından kişisel kazanca kaydığında, anayasa boş bir kabuğa dönüşür.

Kurul, yasaların en yüksek teklifi verene göre şekillendiği bir düzende yurttaşların demokrasiye olan inancının sarsılacağını belirterek, ABD’nin bu “alaycı sarmala” sürüklenme riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısıyla raporunu tamamladı.