Venezuela’nın akabinde Grönland gündemde…
ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a yönelik sertleşen söylemleri ve askeri seçeneği ima eden çıkışları, Avrupa’da tedirginlik yaratırken küresel kamuoyunda da “Grönland kimin?”, “ABD neden istiyor?” sorularını beraberinde getirdi.
Oysa bu ilgi yeni değil; ABD’nin Grönland’ı kontrol etme fikri 19. yüzyıla kadar uzanan uzun bir jeopolitik geçmişe sahip.
Peki; Grönland nereye, hangi ülkeye bağlı? ABD, Grönland’ı neden istiyor? Grönland neden önemli? İşte detaylar…
GRÖNLAND KİMİN
Grönland, Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölgedir.
1979’da yerel yönetim, 2009’da ise genişletilmiş özerklik elde etti. Savunma ve dış politika Danimarka’nın yetkisindedir.
Başkenti Nuuk’tur ve nüfusun büyük çoğunluğunu Inuit halkı oluşturur.
GRÖNLAND NEDEN ÖNEMLİ
Yaklaşık 2,1 milyon km² yüzölçümüyle dünyanın en büyük adası olan Grönland’ın önemi üç başlıkta toplanıyor:
1) Jeopolitik konum
Arktik ile Atlantik Okyanusu arasında kritik deniz ve hava geçiş yolları üzerinde.
Kuzey Amerika ile Avrupa arasındaki askeri ve lojistik hatlar açısından kilit bir nokta.
2) Askeri-stratejik değer
Soğuk Savaş’tan bu yana ABD’nin erken uyarı ve savunma mimarisinde yer alıyor.
Bugünkü adıyla Pituffik Space Base (eski Thule Hava Üssü), balistik füze erken uyarı ve uzay gözetleme kapasitesi sunuyor.
3) Doğal kaynaklar
Nadir toprak elementleri, petrol ve doğal gaz potansiyeli.
İklim değişikliğiyle birlikte yeni maden alanlarının ve deniz rotalarının açılması beklentisi.
ABD NEDEN GRÖNLAND’I İSTİYOR
Ulusal güvenlik: Arktik’te artan rekabet (özellikle Rusya ve Çin’in bölgedeki faaliyetleri) karşısında caydırıcılık.
Enerji ve madenler: Nadir topraklarda tedarik güvenliği.
Deniz yolları: Kuzey rotalarının ticari ve askeri avantajları.
Askeri altyapı: Mevcut üslerin korunması ve genişletilmesi.
ABD’NİN GRÖNLAND GİRİŞİMLERİ
1867 – Alaska sonrası ilk fikir
Alaska’nın satın alınmasına öncülük eden ABD’li yetkililer, Grönland ve İzlanda’nın da Danimarka’dan alınmasını tartıştı; ancak resmi teklif yapılmadı.
1910 – Takas önerisi
ABD’nin Danimarka Büyükelçisi, Filipinler’deki Mindanao adasının Grönland ve Danimarka Batı Hint Adaları ile takasını gündeme getirdi. Resmileşmedi.
1946 – 100 milyon dolarlık teklif
İkinci Dünya Savaşı sonrası ABD, Danimarka’ya 100 milyon dolar altın karşılığında Grönland’ı satın almayı önerdi. Teklif reddedildi; buna karşın ABD’nin askeri varlığına izin verildi.
Trump dönemi – Söylemlerin sertleşmesi
Trump, Grönland’ı bir “emlak anlaşması” benzetmesiyle gündeme taşıdı; 2024 seçimleri sonrası söylemlerini yineledi.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamalarda Grönland’ın ulusal güvenlik önceliği olduğu vurgulandı.
2026’nın ilk günlerinde ise ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’ın kendileri için stratejik olarak çok önemli olduğunu belirterek, adanın ABD’nin bir parçası olması gerektiği yönündeki tepki çeken açıklamalarını yineledi.
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın Grönland’a verdiği stratejik öneme atıfta bulunarak, “Başkan Trump, Grönland’ın alınmasının ABD için bir ulusal güvenlik önceliği olduğunu ve Arktik bölgesindeki rakiplerimizi caydırmak adına hayati önem taşıdığını açıkça dile getirmiştir” ifadelerini kullandı.
kaydırmaya devam ederek gündemden son dakika ve magazin haberlerine havadiskolik.com üzerinden anında erişebilirsiniz.
kaynak
News
