Kışın evde kalmayın: Gün ışığının beklenmedik faydası ortaya çıktı

Kuzey Yarımküre’de günler uzamaya başlasa da kışın gri ve soğuk havası, dışarı çıkma isteğini ciddi biçimde azaltıyor. Bu durum yalnızca ruh halini değil, günlük yaşamda fark edilmeden kaybedilen önemli bir unsuru da etkiliyor: doğal gün ışığı. İsviçre ve Avrupa’dan araştırmacıların yürüttüğü yeni bir çalışma, gün ışığına maruz kalmanın beklenmedik bir metabolik faydasına işaret ediyor.

ARAŞTIRMA: GÜN IŞIĞI KAN ŞEKERİNİ DAHA STABİL TUTABİLİYOR

Cenevre Üniversitesi, Cenevre Üniversite Hastaneleri, Maastricht Üniversitesi ve Alman Diyabet Merkezi’nden araştırmacılar, tip 2 diyabetli 13 yaşlı yetişkinle bir çalışma yürüttü. Cell Metabolism dergisinde yayımlanan araştırmada katılımcılar, aynı yaşam koşullarında önce doğal gün ışığına, daha sonra yapay ışığa maruz bırakıldı.

Araştırmanın en dikkat çekici sonucu, doğal gün ışığının kan şekeri düzeylerinde daha stabil bir seyir sağlaması oldu. Katılımcıların gün içinde “normal kan şekeri aralığında” daha fazla zaman geçirdiği saptandı. Yani kan şekeri, gün boyunca daha sağlıklı bir çizgide kaldı; ani yükseliş ve düşüşler daha az görüldü.

YAĞ YAKIMI VE UYKU DÜZENİNDE DE ETKİLER GÖZLENDİ

Araştırmacılar, doğal ışıkla temasın yalnızca kan şekeri üzerinde değil, metabolizmanın diğer başlıklarında da olumlu etkiler yaratabileceğini belirtti. Çalışmada yağ oksidatif metabolizmasında iyileşme gözlendi; bu, vücudun enerji üretimi için yağları parçalama kapasitesinin artması anlamına geliyor.

Ayrıca doğal ışığa maruz kalmanın melatonin düzeylerinde hafif bir artışla ilişkili olduğu kaydedildi. Melatonin, uyku-uyanıklık döngüsünün düzenlenmesinde kritik rol oynayan bir hormon olarak biliniyor. Bu bulgu, gün ışığının uyku düzenini dolaylı biçimde destekleyebileceğine işaret ediyor.

“YAPAY IŞIK BİYOLOJİK SAAT İÇİN YETERLİ OLMAYABİLİR”

Çalışmanın ortak yöneticilerinden ve Maastricht Üniversitesi’nde doçent olan Joris Hoeks, günümüz yaşamında yapay ışığın baskın hale geldiğini vurguladı. Hoeks’a göre insanlar günün büyük bölümünü doğal ışık yerine, daha düşük yoğunluklu ve daha dar dalga boyu aralığına sahip yapay aydınlatmalar altında geçiriyor.

DİYABETİ OLMAYANLAR İÇİN DE ÖNEMLİ: ZİHİN VE BEDEN ETKİSİ

Uzmanlara göre gün ışığına maruz kalmak yalnızca diyabet hastaları için değil, genel sağlık açısından da destekleyici bir unsur. Çalışmadan çıkarılabilecek temel sonuçlar arasında kan şekerinin daha dengeli seyretmesi, uyku düzeninin daha iyi organize olabilmesi ve besinlerin metabolize edilme sürecinin desteklenmesi yer alıyor.

Haberde ayrıca Healthline’a atıfla doğal ışığın D vitamini üretimini artırdığı belirtiliyor. D vitamininin kemik kaybını önlemede kritik rol oynadığı, kalp hastalığı riskini azaltmaya yardımcı olabileceği ve kilo artışı ile bazı kanser türleri açısından koruyucu etkilerle ilişkilendirildiği aktarılıyor.

GÜN IŞIĞINI ARTIRMAK İÇİN PRATİK YÖNTEMLER

Haberde yer alan önerilere göre doğal ışıkla teması artırmak için küçük değişiklikler bile etkili olabiliyor. Özellikle evde veya kapalı alanda uzun saatler geçirenler için bazı yöntemler öne çıkıyor:

• Aynalar ve yansıtıcı yüzeyler kullanın: Güneş ışığını odanın içine dağıtarak aydınlığı artırabilir.
• Metalik dekoratif objelerden yararlanın: Pirinç veya gümüş tonlarındaki yüzeyler ışığı yansıtarak ortamı daha aydınlık gösterebilir.
• Perdeleri açın, kalın fonları geri çekin: Gün ışığının içeri girmesi için pencere önü mümkün olduğunca açık tutulmalı.
• Sabah ve öğle saatlerinde dışarı çıkın: Doğal ışık ekleyemiyorsanız, gün içinde kısa yürüyüşler bir alternatif olabilir.
• Pencere kenarında hareket edin: Egzersizi pencere yanında yapmak ya da kısa esneme hareketlerini gün ışığı alan bir yerde uygulamak öneriliyor.
• Işık terapisi lambaları seçenek olabilir: Doğal ışığın yetersiz olduğu dönemlerde destekleyici yöntemler arasında sayılıyor.