Demans yaşlanmanın kaçınılmaz sonucu değil: Okumak ve öğrenmek riskleri azaltıyor

Küresel sağlık sistemleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturmaya başlayan demans ve Alzheimer vakalarına karşı, yaşam boyu maruz kalınan “entelektüel uyaranların” önemi kanıtlandı. Chicago’daki Rush Üniversitesi Tıp Merkezi’nden araştırmacı Andrea Zammit ve ekibi, yaş ortalaması 80 olan 1.939 kişiyi sekiz yıl boyunca takip ederek çarpıcı sonuçlara ulaştı.

ÜÇ FARKLI EVRE, TEK HEDEF: AKTİF ZİHİN

Neurology dergisinde yayımlanan çalışmada katılımcıların hayatları üç ayrı dönemde mercek altına alındı:

18 Yaş Öncesi: Evde gazete ve atlas gibi kaynaklara erişim, kitap okuma sıklığı ve yabancı dil eğitimi.

Orta Yaş: Kütüphane kartı sahipliği, düzenli yayın abonelikleri ve kültürel etkinliklere (müze vb.) katılım.

İleri Yaş: Okuma-yazma alışkanlıkları ve zihinsel oyunların (bulmaca, satranç vb.) sıklığı.

HASTALIK BAŞLANGICINDA 5 YILLIK GECİKME

Araştırma sonuçları, zihinsel olarak en aktif olan kesimin, en az aktif gruba kıyasla Alzheimer riskinin yüzde 38 daha düşük olduğunu ortaya koydu. En çarpıcı veri ise hastalığın görülme yaşında yaşandı.

Yaşam boyu zihinsel zenginliği en yüksek olan grupta Alzheimer ortalama 94 yaşında görülürken, en düşük grupta bu yaş 88 olarak kaydedildi. Bu fark, hastalığın başlangıcında 5 yıldan fazla bir gecikme anlamına geliyor. Hafif bilişsel bozukluklarda ise bu süre 7 yıla kadar çıkıyor.

“KÜTÜPHANELERE ERİŞİM STRATEJİK ÖNEME SAHİP”

Uzmanlar, zihinsel aktivitelerin demans riskini tamamen durdurduğuna dair kesin bir kanıt olmasa da, bilişsel sağlık ile entelektüel yaşam arasında doğrudan bir bağ olduğunu vurguluyor. Demansın yaşlanmanın kaçınılmaz bir parçası olmadığını belirten araştırmacılar; kütüphaneler, müzeler ve eğitim programları gibi zenginleştirici ortamlara erişimin, toplum sağlığı için stratejik bir savunma hattı oluşturduğunu ifade ediyor.

KAYNAK: Guardian