‘Türkiye Varlık Fonu’nun borçlanmaları bütçe ve Hazine hesaplarında yok’ uyarısı yapan CHP: Bütçe açığını perdelemeyin

Yönetim Kurulu Başkanlığı’nı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yaptığı TVF’nin denetimine ilişkin görüşmeler geçtiğimiz günlerde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gerçekleştirilmişti. CHP, TVF 2024 Yılı Hesap ve Tablolarının Denetimi İle İlgili Ek Görüş Raporu hazırladı. Rapor, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’na da sunuldu. Raporun ekinde ise Cumhurbaşkanlığı’nda üst düzeyde görev yapan personelin aynı zamanda TVF bünyesinde bulunan şirketlerde yönetim kurulu üyesi olarak da görev aldıklarına dikkat çekildi.

İSİM İSİM SIRALANDI

CHP’nin raporunda hem Cumhurbaşkanlığı’nda görev yapan (eskiden yapmış olanlar da) hem de varlık fonu şirketlerinde görevleri bulunan isimler şöyle sıralandı: Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu Başkanı Salih Tanrıkulu- Borsa İstanbul Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu üyesi Mehmet Emin Baysa-Vakıfbank Denetim Kurulu üyesi. Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Politikaları Kurulu üyesi Dr. Cemil Galip Ertem-Vakıfbank Yönetim Kurulu üyesi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran-Borsa İstanbul Yönetim Kurulu üyesi. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz-Borsa İstanbul Yönetim Kurulu üyesi. Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu üyesi Ayşe Nur Bahçekapılı-Turcell Yönetim Kurulu üyesi. Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Politikaları Kurulu üyesi Prof. Dr. Ercan Beyazıtlı-Türkiye Denizcilik İşletmeleri AŞ Yönetim Kurulu üyesi. Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Politikaları Kurulu üyesi Meltem Taylan Aydın-Halkbank Yönetim Kurulu üyesi. Eski Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı Maksut Serim-Halkbank Yönetim Kurulu üyesi. Eski Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu Başkanı Yunus Arıncı-Türk Telekom Yönetim Kurulu üyesi.

Raporda, TVF Yönetim Kurulu Başkan Vekili olan Prof. Dr. Erişah Arıcan’ın Borsa İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı olarak da görev yaptığı belirtildi. Varlık Fonu Genel Müdürü Salim Arda Ermut’un da Turkcell Yönetim Kurulu üyesi olduğuna dikkat çekildi.

‘BİR AN ÖNCE SONLANDIRILMALI’

Raporda, TVF, buna bağlı alt fonlar, şirket ve alt şirketlerin kurulma, yönetilme, kaynak tahsisi-finasman, denetlenme açısından tamamen Cumhurbaşkanına bağlı hale getirildiğine işaret edilerek, şöyle denildi:

“Cumhurbaşkanı’nın hem Cumhurbaşkanı sıfatıyla hem de TVF Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyla yetki ve görevleri bulunmaktadır. Bu görevlerin aynı kişide birleşmesi hem yönetim hem de denetim açısından idare hukuku prensiplerine göre çok ciddi bir sakatlık yaratmaktadır. TVF, Türkiye’nin son dönemde etkisine girdiği otokratik yapının ve merkeziyetçi siyaset anlayışının sembol yapılarından biri haline gelmiştir. TVF ile Cumhurbaşkanlığı makamı arasındaki ilişkinin bir an önce sonlandırılması gerekir.”

‘SORU İŞARETLERİ VAR’

Raporda, Türkiye’nin stratejik varlıklarını geliştirmek ve önemli yatırımları için kaynak sağlamak misyonuyla kurulan TVF’nin kaynaklarının son dönemde özellikle haberleşme, enerji ve inşaat sektöründeki borçlu şirketleri kurtarmak için kullanılmasının, kurumun asıl faaliyet amacı hakkında soru işaretlerine neden olduğu belirtildi.

ŞEFFAF DEĞİL

Fonun, Hazine ile ilişkisinin de açık ve şeffaf olmadığına işaret edilen raporda, “TVF, bütçe açığı için bir perdeleme işlevi görme işlevine sahiptir. TVF’nin yaptığı borçlanmalar merkezi yönetim bütçesinde ve Hazine hesaplarında gözükmemektedir” denildi.

‘SAYIŞTAY DENETLEMELİ’

TVF’nin Sayıştay denetimi başta olmak üzere çoğu hukuki mevzuattan, vergi ve yükümlülükten muaf tutulması ve aynı zamanda gerçekleştireceği yatırım ve işlemlere yönelik somut bir hedef ortaya koymamış olmasının da fonun ileride yapacağı faaliyetlerin meşruiyetini ve denetimini zorlaştırdığına işaret edilen raporda, şu değerlendirmelere yer verildi:

“Tamamen kamuya ait varlık ve kaynaklarla oluşturulan ve kamu payı yüzde 100 olan, yaklaşık 12.3 triyon TL’lik bilanço büyüklüğüne sahip olduğu ifade edilen ve paralel bir bütçe ve Hazine gibi kullanılan TVF, şirket, alt şirketler ve fonlarının yıllık denetimlerinin, kanunda öngörülen esaslar dikkate alınarak TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nca süresinde icra edilmesi, yasal bir zorunluluk olmasının ötesinde TBMM’nin denetim

işlevinin yerine getirilmesi açısından da önem taşımaktadır. TVF’nin Sayıştay ve TBMM tarafından denetlenmesinin kamu yararına olduğunu düşünüyoruz.”