‘Rıza alınmadan HIV testi yapıldı’ iddiası: Pozitif çıkan test sonucu e-Nabız’a mı işlendi?

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), bilgilendirme yapılmadan ve açık rıza alınmaksızın HIV ile hepatit testleri yapılıp, pozitif çıkan test sonucunun e-Nabız sistemine işlendiği gerekçesiyle yapılan başvurunun, ayrımcılık yasağı kapsamında ‘incelenemez’ olduğuna karar verdi.

TİHEK’e yapılan başvuruda, başvurucu, 2 Temmuz 2025’te cilt rahatsızlığı nedeniyle hastaneye gittiğini, muayene sırasında kendisine yalnızca ‘rutin bazı testler’ yapılacağının söylendiğini ancak HIV ile Hepatit B ve C testlerinin, bilgisi ve açık rızası olmadan yapıldığını, sonuçların kendisine bildirilmeden e-Nabız sistemine işlendiğini ileri sürdü.

Başvurucu, aydınlatma ve açık rıza alınmaksızın özel nitelikli sağlık verilerinin işlendiği, hasta mahremiyetinin ihlal edildiği ve bu durumun Anayasa ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı olduğunu savundu.

SAĞLIK HİZMETİNE ERİŞİMİNE BAKILDI

TİHEK kararında, 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu kapsamında yalnızca ayrımcılık yasağı ihlallerinin ele alınabileceği vurgulandı.

Bu kapsamda, başvurucunun sağlık durumu nedeniyle sağlık hizmetine erişiminin engellenip engellenmediğinin değerlendirildiği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre başvurucunun, HIV pozitif olduğunun anlaşılması üzerine sağlık hizmetinden yararlanmasının engellenmediği, hizmete erişimin reddedilmediği ya da kısıtlanmadığı belirtildi.

Rıza alınmadan test yapılması ve sonuçların işlenmesi iddialarının kişisel verilerin korunması ve hasta hakları çerçevesinde değerlendirilebilecek nitelikte olduğu aktarıldı.

Ancak bu hususların, TİHEK’in görev alanında yer almadığı, ayrımcılık yasağı kapsamında incelenemeyeceği kaydedildi. Bu gerekçelerle TİHEK, başvurunun kurumun görev alanına girmediğine hükmederek ‘incelenemez’ olduğuna karar verdi.