AYM’den Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu’ndaki disiplin cezası hükmüne iptal!

Resmi Gazete‘de yayımlanan karara göre; Danıştay 8. Dairesi, 3224 sayılı Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu‘nun 44. maddesinin Anayasa‘ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM’ye başvurdu.

Mahkemenin iptal başvurusunda, itiraz konusu kuralda hangi disiplin fiiline ne tür cezanın uygulanacağının ayrıntılı şekilde düzenlenmediği, bireylerin, hangi somut fiil ve olguya hangi hukuki yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanınmadığı öne sürüldü.

Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, ilgili maddeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti ve hükmün 9 ay sonra yürürlüğe girmesini kararlaştırdı.

KARARIN GEREKÇESİNDEN

AYM’nin kararında, kanunun 44. maddesinde “diş hekimliğinin vakar ve onuruna veya meslek düzen ve geleneklerine uymayan fiil ve hareketlerde bulunanlar ile mesleğini gereği gibi uygulamayan veya kusurlu olarak uygulayan veyahut görevin gerektirdiği güveni sarsıcı davranışlarda bulunan meslek mensupları” hakkında kanunda yazılı disiplin cezalarının uygulanacağının düzenlendiği aktarıldı.

Kanunda, fiil ve hareketin niteliği ve ağırlık derecesine göre uygulanacak disiplin cezalarının da “uyarma”, “kınama”, “para cezası”, “oda bölgesinde 1 aydan 6 aya kadar serbest meslek uygulamasından alıkonma cezası” ve “oda bölgesi içinde serbest meslek uygulamasından sürekli olarak alıkonma cezası” olduğunun hükme bağlandığı belirtildi.

Anayasa Mahkemesinin, 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu‘nun eczacı odaları haysiyet divanına benzer yönde görev ve yetki veren 30. maddesi hakkında da 2021’de iptal kararı verdiği anımsatılan kararda, ilgili kısımda eczacılar hakkında uygulanabilecek disiplin cezaları sayılmakla birlikte, hangi disiplin cezasının uygulanacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığının tespit edildiği vurgulandı.

Yüksek Mahkemenin bu kararında, disiplin cezasının belirlenmesi konusunda haysiyet divanına sınırsız takdir yetkisi verildiği ve disiplin cezasını gerektiren eylemin gerçekleşmesi durumunda ilgili kısımda yer alan disiplin cezalarından istediğini uygulayabilme imkanının tanındığına işaret edildi.

Türk Eczacıları Birliği Kanunu ile ilgili kararda, işlenen disiplinsizlik eylemi ile tayin edilen disiplin cezası arasında adil bir dengenin gözetilmesini temin edecek gerekli ve yeterli mekanizmaların kurulmadığı, keyfi yorum ve uygulamalara karşı hukuki güvencenin sağlanamadığı sonucuna varıldığı anımsatıldı.

AYM kararında, “İtiraz konusu kurallar bakımından da Anayasa Mahkemesinin anılan kararlarından ayrılmayı gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın 2. maddesine aykırıdır, iptali gerekir” ifadesi kullanıldı.