Ticaret Bakanlığı’ndan büyük değişiklik: Araç kiralamada yeni dönem yolda!

Ticaret Bakanlığı’ndan edinilen bilgilere göre, otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı piyasa yapısının korunması ile tüketici memnuniyetinin en üst düzeye çıkarılmasına yönelik çalışmalar sürüyor.

Bu kapsamda, ülke ekonomisi açısından stratejik öneme sahip motorlu kara taşıtı kiralama sektöründe hizmet kalitesini yükseltmek, kayıtdışı faaliyetleri engellemek ve tüketici mağduriyetlerini ortadan kaldırmak amacıyla “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı” hazırlandı. Taslak düzenleme, kamuoyunun ve sektör paydaşlarının görüşüne açıldı.

Hazırlanan taslakla birlikte taşıt kiralama faaliyetlerinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulması hedeflenirken, işletmeler ve kiralanan araçlar için belirli standartlar ve kurallar getiriliyor. Kiralama süreçlerinde şeffaflığın artırılması, sözleşme şartlarının netleştirilmesi ve araçların teknik yeterliliklerinin yükseltilmesiyle tüketicilerin daha etkin şekilde korunması amaçlanıyor. Düzenleme, tüketiciler tarafından yapılan kiralamaları kapsarken, işletmelere yönelik uzun süreli kiralamalar kapsam dışında tutuluyor.

“MOTORLU KARA TAŞITI KİRALAMA BİLGİ SİSTEMİ” KURULACAK

Taslağa göre, ticari amaçla taşıt kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, işyerinin konut veya başka bir ticari faaliyette kullanılmaması ve vergi mükellefi olması gerekecek.

Ayrıca kiralama faaliyetinden sorumlu kişilerin en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” belgesine sahip bulunması şartı aranacak.

Bu çerçevede, kiralama faaliyetleri ile kiralamaya konu taşıtların izlenmesi ve denetlenmesi amacıyla Bakanlık bünyesinde “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve tüm belgelendirme işlemleri bu sistem üzerinden yürütülecek.

ÇEVRE DOSTU ULAŞIM TEŞVİK EDİLECEK

Tüketici güvenliği ve hizmet kalitesini artırmak amacıyla kiralanacak araçlar için yaş, kilometre ve çevresel standartlara ilişkin sınırlamalar getirilecek. Klasik araçlar hariç olmak üzere, 100 bin kilometrenin üzerinde ya da 5 yaşından büyük taşıtların kiralanmasına izin verilmeyecek.

İşletmelerin, en az 5’i kendilerine ait olmak üzere toplamda en az 10 taşıta sahip olması gerekecek. Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmeler için ise, biri Türkiye’de üretilmiş olmak kaydıyla, filoda en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurma zorunluluğu getirilecek. Böylece çevre dostu ulaşım teşvik edilirken yerli üretimin desteklenmesi hedeflenecek.

DEPOZİTO DÜZENLEMESİYLE MAĞDURİYETLER ÖNLENECEK

Taslak düzenleme, sözleşme ve ödeme süreçlerinde yaşanan sorunlara yönelik önemli hükümler de içeriyor. Buna göre alınabilecek depozito tutarı, 1–6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7–30 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeliyle sınırlandırılacak. Depozitodan hangi durumlarda kesinti yapılabileceği de açık şekilde belirlenecek.

Taşıtın iade edilmesini takip eden 7 gün içinde depozitonun tüketiciye geri ödenmesi zorunlu olacak. Ön ödemeli rezervasyonlarda ise tüketicilere, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti olmaksızın iptal hakkı tanınacak.

Olağan kullanım sonucu oluşan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ücret talep edilemeyecek ve bu gerekçeyle depozitodan kesinti yapılamayacak.

BAKIMI YAPILMAYAN ARAÇLAR KİRAYA VERİLEMEYECEK

Mevsim koşullarının gerektirdiği dönemlerde, kiracının talebi üzerine işletmelerin kış lastiği sağlaması zorunlu olacak. Periyodik bakımları zamanında yaptırılmayan araçların kiralanmasına izin verilmeyecek. Kasko ve sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek ve kiracının bu hizmetlerden yararlanması ek ücrete bağlanamayacak.

Hasar veya arıza durumlarında kiracının işletmeye her an ulaşabilmesi için sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı kurulması zorunlu olacak. Taraflar arasında açık bir mutabakat bulunmadıkça, mahkeme kararı olmadan kiracıdan “değer kaybı” adı altında ücret talep edilemeyecek.

Kiracının talebi halinde bebek koltuğu, navigasyon ve hızlı geçiş sistemi (HGS) işletme tarafından bedelsiz olarak sağlanacak.

ÇEVRİMİÇİ İLAN PLATFORMLARINA DENETİM

İlan siteleri ve çevrimiçi platformlar, taşıt kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlarda ilan vermesi engellenecek.

Mevcut işletmelerin yeni düzenlemeye uyum sağlaması amacıyla yetki belgesi almaları için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanınacak.