Mezarı 78 yıl sonra açıldı: Jan Masaryk cinayete mi kurban gitti?

Çekya’da yaklaşık 80 yıldır tartışılan Jan Masaryk’ın ölümü yeniden mercek altına alındı.

Çek polisi, eski Çekoslovakya Dışişleri Bakanı Masaryk’ın başkent Prag yakınlarındaki Lány’de bulunan aile mezarındaki kalıntılarını çıkarmaya başladı.

Kalıntıların, ölümün ardındaki soru işaretlerini aydınlatmak amacıyla modern adli tıp ve kriminal inceleme yöntemleriyle araştırılacağı bildirildi.

Batı yanlısı tutumuyla tanınan Masaryk, 10 Mart 1948’de Prag’daki Çernin Sarayı’nda bulunan resmi konutunun penceresinin altında ölü bulunmuştu.

Dönemin yetkilileri Masaryk’ın ölümünü intihar olarak kayıtlara geçirmişti. Ancak olayın gerçekleşme biçimi ve dönemin siyasi koşulları nedeniyle ölümün cinayet olabileceğine ilişkin kuşkular hiçbir zaman ortadan kalkmadı.

Masaryk, Çekoslovakya’da komünistlerin Şubat 1948’de iktidarı ele geçirmesinden yalnızca birkaç hafta sonra hayatını kaybetmişti.

CİNAYET İHTİMALİ ARAŞTIRILIYOR

Çek polisinin Komünizm Suçlarını Belgeleme ve Soruşturma Bürosu, dosyayı geçen yıl yeniden açtı.

Soruşturma kapsamında Masaryk’ın öldürülmüş olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor.

Polis Sözcüsü Jakub Vinčálek, kalıntıların mümkün olan en kısa sürede inceleneceğini belirterek çalışmalarda en güncel kriminal yöntemlerin kullanılacağını açıkladı.

Polis, incelemelerin yaklaşık 80 yıldır olayın etrafında oluşan farklı iddiaların test edilmesine yardımcı olmasını bekliyor.

Soruşturmanın yeniden hız kazanmasında ABD, İngiltere ve Fransa’daki arşivlerden elde edilen yeni diplomatik ve istihbarat belgelerinin etkili olduğu belirtildi.

Yeni belgelerin Masaryk’ın ölümünün ardındaki koşullara ilişkin daha önce bilinmeyen ayrıntılar içerdiği ve soruşturmada ilerleme sağlanabileceği yönündeki beklentileri artırdığı bildirildi.

Masaryk dosyası, Çekoslovakya’daki komünist rejimi sona erdiren 1989 Kadife Devrimi’nin ardından da birçok kez yeniden açılmış ancak ölümün nasıl gerçekleştiğine ilişkin kesin bir sonuca ulaşılamamıştı.

ÇEKOSLOVAKYA’NIN İLK CUMHURBAŞKANININ OĞLUYDU

Jan Masaryk, Çekoslovakya’nın kurucularından ve ülkenin ilk Cumhurbaşkanı Tomas Garrigue Masaryk’ın oğluydu.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Londra’daki sürgündeki Çekoslovak hükümetinde Dışişleri Bakanı olarak görev yapan Masaryk, savaşın ardından da görevini sürdürdü.

Batı ile yakın ilişkileri savunan Masaryk, Şubat 1948’de komünistlerin iktidarı ele geçirmesinin önünü açan siyasi kriz sırasında komünist olmayan bakanların toplu istifasına katılmadı.

Komünistlerin Moskova destekli yönetimi ele geçirmesinden kısa süre sonra hayatını kaybeden Masaryk’ın ölümü, Çekoslovakya tarihinin en tartışmalı siyasi vakalarından biri olarak kaldı.