Eğitim Sen’in kurultayında anadilde eğitim tartışıldı: Anadilde eğitime ‘anayasal güvence’ talebi

Eğitim Sen’in, bu yıl “eşitlik ve özgürlük için” başlığıyla altıncısını düzenlediği “Demokratik Eğitim Kurultayı”nda dün anadilde eğitim ile ilgili rapor sunuldu. “Anadili Temelli Çok Dilli Kamusal Eğitim” ismi verilen rapora ilişkin Kürtçe ve Türkçe sunum yapıldı. Sunumda anadilde eğitimin bir lütuf, kültürel hoşgörü ya da ayrıcalık değil; eğitim hakkı ve demokratik katılımın vazgeçilmez koşulu olduğu savunuldu. Tek dilli eğitim sisteminin ‘başlangıç eşitsizliği’ ürettiğinin ifade edildiği sunumda anadilde eğitime ilişkin 54 ülkede 110 farklı uygulamaya yer verildiği söylendi. Sunumda anayasanın 42. maddesinin (Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez) anadilde eğitim için ‘en büyük handikapların başında geldiği’ belirtildi.

‘TÜRKİYE ÇEKİNCELERİNİ KALDIRMALI’

Sunumun öneriler bölümünde; anadili temelli eğitim hakkının anayasal güvenceye alınması istendi ve Türkiye’nin taraf olduğu sözleşmelerde anadil konusunda koyduğu çekincelerin kaldırılması talebinde bulunuldu. Eğitimin ilk yıllarında anadilin, ‘temel eğitim ve okuryazarlık dili olması’ önerisinde bulunulurken bilimsel temelli pilot uygulamaların da başlatılması istendi.

ANADİLDE ÇİZGİ FİLM VE MASAL ANLATIMI ÖNERİLERİ

Anadilde eğitim için öğretmen yeterliliği oluşturulması ve tüm bölgelerin ihtiyaçlarına uygun özel programlar geliştirilmesi gerektiği ifade edilen sunumda yerel yönetimlerin çok dilli hizmet sunmasının da anadili özgürlüğünün kamusal alanda hayata geçirilmesi açısından kritik önemde olduğuna dikkat çekildi. Ayrıca dilin toplumsal canlılığının korunması amacıyla TRT Çocuk kanalında farklı ana dillerde hazırlanmış çizgi filmler ve masal anlatımlarının yapılması önerisi de yapıldı.

‘KENDİNİ YAŞATMA HAKKI VAR’

Bu konuda ANKA Dil Kültür Sanat Derneği’nin bildirisine de yer verildi. Burada ise “Eğitim öğretim dili olmayan bir dil gelişemez. Her dilin eğitim sisteminde kendini yaşatma hakkı vardır. Dilsiz yaşam olmaz. Birilerinin, birinin dilini yok etmeye çalışması, onu yok etmeye çalışıyor demektir. Türkiye’de yaşayan her halk Türk halkı gibi dilini geliştirme, yaşatma hakkına sahiptir” görüşleri ön plana çıktı.