Kanser tedavisinde ezber bozan kuantum modeli: Hücresel durumlar haritalandırıldı

Tıp ve biyofizik dünyasında kanser tedavisinin temel mantığını kökten değiştirecek çığır açıcı bir keşfe imza atıldı. Columbia Üniversitesi Vagelos Hekimler ve Cerrahlar Fakültesi bünyesinde yürütülen ve Nature Genetics dergisinde yayımlanan iki ayrı klinik araştırma, kanser hücrelerinin rasgele değil, fizik kurallarına benzer şekilde sınırlı sayıda hücresel durum işgal ettiğini ortaya koydu.

BİNLERCE MUTASYON YERİNE SABİT “ANA DÜZENLEYİCİ” PROTEİNLER HEDEF ALINIYOR

Günümüzde uygulanan kişiselleştirilmiş tıp yaklaşımları, hastadan hastaya değişen binlerce genetik mutasyonu hedef almaya çalışıyor. Ancak uzmanlar, 2 bin civarındaki onkogen içinde trilyonlarca mutasyon kombinasyonu bulunduğunu ve bu durumun hedefe yönelik tekil ilaçların başarısını kısıtladığını vurguluyor.

Prof. Califano ve ekibi, 10 binden fazla doku numunesini ve 20’den fazla kanser türünü inceleyerek kanser hücrelerini yöneten “ana düzenleyici” proteinleri tespit etti. Analizler sonucunda, incelenen kanser türlerinde hücrelerin benimseyebileceği toplam durum sayısının en fazla 7 ile sınırlı olduğu görüldü. Hücrelerin bu ana düzenleyici proteinleri kapatıldığında kötü huylu yapılarını sürdüremedikleri saptandı.

PANKREAS VE BEYİN KANSERLERİNDE KOMBİNASYON TEDAVİSİ BAŞARISI

Araştırmacılar, yüz binlerce pankreas kanseri hücresini tek tek analiz ettiklerinde, hastalar arasındaki farkın hücre türleri değil, 6 sabit hücresel durumun birbiri arasındaki oranı olduğunu belirledi. Bu durum, tümör içindeki sabit durumları aynı anda hedef alacak kombine ilaç tedavilerinin hastalığı tamamen yok edebileceğini gösterdi.

Özellikle çocuklarda görülen ve ölümcül bir beyin kanseri türü olan difüz orta hat gliomu üzerinde yürütülen deneylerde, hastalığın olası 7 hücresel durumunu aynı anda hedef alan üçlü bir ilaç kombinasyonu (avapritinib, ruxolitinib ve larotrectinib) geliştirildi. Laboratuvar ortamında yapılan testlerde, bu ilaç kombinasyonunun tekli tedavilere kıyasla tümör hücrelerini yok etmede çok daha yüksek başarı gösterdiği belgelendi.

KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ TIP DEVRİ KAPANABİLİR: TÜM HASTALAR İÇİN STANDART İLAÇ BİRLEŞİMİ

Biyofizik tabanlı bu model, her hasta için ayrı bir genetik tedavi geliştirmek yerine, kanser türüne özgü sınırlı sayıdaki durumları hedef alan standart kombinasyon tedavilerinin yeterli olacağını kanıtlıyor.

Geliştirilen algoritmaların daha önce birden fazla tedavi basamağında başarısız olmuş hastalarda dahi doğru ilaç birleşimlerini tahmin ettiğini belirten bilim insanları, kuantize kanser durumlarını hedef alan bu yöntemin yakın gelecekte geniş kapsamlı klinik vakalarda uygulamaya gireceğini bildiriyor.