ÇHD’den NATO operasyonları raporu: 84 tutuklu, çok sayıda hak ihlali

Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, “Haziran – Temmuz 2026 NATO Zirvesi Öncesi Siyasi Operasyonlar ve İstanbul Hapishaneleri Hak İhlalleri Raporu”nu yayımladı. Raporda, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde düzenlenen NATO Zirvesi öncesinde başlatılan operasyonlar kapsamında aralarında ÇHD İstanbul Şube Başkanı Av. Ezgi Önalan ile dernek üyeleri Av. Doğa İncesu ve Av. Yunus Emre Işık’ın da bulunduğu çok sayıda kişinin tutuklandığı belirtildi. 15 Temmuz 2026 itibarıyla İstanbul merkezli soruşturmalarda tutuklanan ya da farklı illere sevk edilen siyasi tutuklu sayısının 84’e ulaştığı kaydedildi.

TUTUKLULARIN CEZAEVLERİNE GÖRE DAĞILIMI

Raporda yer alan verilere göre tutuklanan 84 kişinin cezaevlerine göre dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

• Marmara (Silivri) 2 No’lu L Tipi Hapishanesi: 33 kişi
• Bakırköy Kadın Kapalı Hapishanesi: 28 kişi
• Ankara: 15 kişi
• Eskişehir: 3 kişi
• Marmara (Silivri) 6 No’lu L Tipi Hapishanesi: 1 kişi
• Diyarbakır Kadın Kapalı Hapishanesi: 1 kişi
• Denizli T Tipi Hapishanesi: 1 kişi
• Kilis E Tipi Hapishanesi: 1 kişi
• Muğla E Tipi Hapishanesi: 1 kişi

GÖZALTI VE SEVK SÜREÇLERİNDE DARP İDDİALARI

Raporda, gözaltı operasyonları sırasında evlerin kapılarının kırılarak içeri girildiği, tutuklanan kişilerin uykularında darp edildiği ve fiziksel şiddete maruz kaldığı iddiaları yer aldı. Tutuklama kararının ardından adliyeden sevk edilirken ve elleri ters kelepçeliyken aralarında Av. Yunus Emre Işık’ın da bulunduğu kişilere sivil polislerce fiziksel saldırıda bulunulduğu belirtildi.

Ayrıca Metris Hapishanesi’ne girişte zorla ayakkabı çıkarma dayatması yapıldığı ancak tutukluların itirazı üzerine bundan vazgeçildiği; Marmara 2 No’lu Hapishanesi’ne sevk edilenlere ise ilk iki gün boyunca kasıtlı olarak içme suyu verilmediği kaydedildi.

BAKIRKÖY CEZAEVİ’NDE KİTAP SINIRLAMASI VE SAĞLIK HAKKI ENGELİ

Bakırköy Kadın Kapalı Hapishanesi’nde kitap ve yayın alımlarının sadece “tekli aylarda” ve bu ayların ilk haftasında yapıldığı belirtilen raporda, bu uygulama nedeniyle Temmuz ayında tutuklanan kadınlara Eylül ayına kadar kitap verilmeyeceğinin dayatıldığı aktarıldı.

Bununla birlikte hapishanede kronik bir revir ve hastane sevki sorunu yaşandığı, gözlüklerin verilmediği ve hayati ilaçların yazdırılmasında engeller çıkarıldığı kaydedildi. Kronik rahatsızlığı bulunan bir tutuklunun ürtiker aşısının başlangıçta yapılmadığı, ancak kamuoyu baskısı sonucunda yapılabildiği ifade edildi.

SINAV HAKKI GASPI VE ESKİ HASTA TUTUKLUNUN YENİDEN TUTUKLANMASI

Marmara 2 No’lu L Tipi Hapishanesi’nde ise daha önce “İHD ağır hasta tutsaklar listesi”nde bulunan ve beraat ederek tahliye edilen bir kişinin yeniden tutuklandığı bildirildi. Ayrıca, Haziran ayındaki ilk grup tutuklamalarda, sınav günü tutuklanan bir öğrencinin cezaevi idaresinin “bir günde ayarlayamayız” gerekçesiyle üniversite sınavına giriş hakkının engellendiği belirtildi.

SİLİVRİ 6 NO’LU’DA TECRİT VE AÇLIK GREVİ

Raporda, 1 Temmuz’da tutuklanarak Marmara 6 No’lu L Tipi Hapishanesi’ne sevk edilen bir erkek tutuklunun, hakkında kesinleşmiş bir hücre cezası olmamasına rağmen 8,2 metrekarelik hücrede günde 22 saat boyunca tek başına tutulduğu kaydedildi. Mahrem alanlarının 24 saat boyunca kameralarla izlenmesi, izolasyon ile kamera dayatmasına karşı tutuklunun 14 Temmuz 2026 itibarıyla süresiz açlık grevine başladığı bildirildi.

Raporda son olarak, idarenin açlık grevindeki tutukluların B1 (Tiamin) vitamini, bitki çayı ve şeker gibi hayati ihtiyaçlarını engellediği de ifade edildi.