ABD’de idam tartışması büyüyor: Yeni yöntemler gündemde

ABD’nin Geçici Adalet Bakanı Todd Blanche, önceki yönetimin ‘en tehlikeli suçlulara karşı en ağır cezayı uygulamakta yetersiz kaldığını’ öne sürerek, “Başkan Donald Trump döneminde Adalet Bakanlığı yasayı yeniden uygulayacak ve mağdurların yanında duracak” dedi.

Blanche’nin demeciyle birlikte ‘idam tartışması’ yeniden ABD’nin gündemine girdi.

TRUMP DÖNEMİNDE ARTTI

Trump, ilk başkanlık döneminde federal idam cezalarına yönelik 17 yıllık fiili duraksamayı sona erdirmişti.

İlk döneminin son altı ayında 13 idam cezası infaz edilmişti ve bu sayı, ‘son 120 yıl içindeki en yüksek rakam’ olarak kayıtlara geçmişti.

İkinci döneminin ilk gününde ise Trump, ‘en ağır suçlar için idam cezasının kapsamının genişletilmesi’ çağrısında bulundu.

Önceki Başkan Joe Biden, idam cezasına karşı tutumuyla biliniyordu. Biden, Ocak 2025’te görevden ayrılmadan önce federal hapishanelerde idam cezasına çarptırılan 40 mahkûmdan 37’sinin cezasını hafifletmişti.

KAPSAM GENİŞLİYOR

ABD Adalet Bakanlığı, idam cezasının kapsamını genişletmeyi ve kurşuna dizme, elektrikli sandalye, azot gazı gibi infaz yöntemlerini gündeme daha fazla almayı planlıyor.

ABD’de idam cezaları çoğunlukla eyaletler tarafından uygulanırken, federal hükümet de belirli suç kategorilerinde bu cezayı talep edebiliyor.

ABD’de idam yöntemleri eyaletlere göre değişiyor:

• Kurşuna dizme: 5 eyalette yasal, son yıllarda sadece Güney Carolina’da uygulandı
• Elektrikli sandalye: 9 eyalette yasal, ancak 2020’den beri kullanılmıyor
• Azot gazı: Son dönemde iki eyalette uygulandı

Azot gazı yöntemi, mahkûmun yüzüne takılan maske aracılığıyla gaz verilerek boğulmasına dayanıyor.

Birleşmiş Milletler uzmanları, azot gazı ile infaz yöntemini ‘zalimce ve insanlık dışı’ olarak nitelendirerek eleştiriyor.

ABD’DE GENEL DURUM

ABD’de 50 eyaletin 23’ünde idam cezası tamamen kaldırılmış durumda.

Kaliforniya, Oregon ve Pensilvanya ise idam cezalarının uygulanmasına geçici moratoryum uyguluyor.