Açlık ve yoksulluk sınırı Meclis gündeminde: CHP’den, Mehmet Şimşek’e 19 soru

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, hane halkı borçluluğuyla ilgili Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek‘in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na soru önergesi verdi.

Türkiye’de artık gerçek hayat ile iktidarın anlattığı tablo arasında derin bir uçurum olduğunu belirten Tanrıkulu, “Sarayın ekonomi yönetimi pembe tablolar çizmeye devam ederken, milyonlarca yurttaşımız bırakın refahı, en temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamaz hale gelmiştir. Bugün mahalle bakkallarındaki veresiye defterleri, bu ülkenin en acı ekonomik raporudur. O defterlerde yazanlar; TÜİK tablolarında görünmeyen yoksulluğun, çaresizliğin ve derinleşen eşitsizliğin açık kanıtıdır” dedi.

“BU ÜLKENİN KAYNAKLARI BİR AVUÇ AYRICALIKLI KESİME DEĞİL, 85 MİLYON YURTTAŞA AİTTİR”

İktidarın yanlış ekonomi politikaları sonucunda hane halkı borçluluğunun tarihi seviyelere ulaştığını kaydeden Tanrıkulu, şu ifadelere yer verdi:

“Dar gelirli yurttaşlar kredi kartı, ihtiyaç kredisi ve veresiye arasında sıkışmıştır. Gıda, kira ve enerji fiyatları kontrolsüz biçimde artarken ücretler erimiştir. Sosyal yardımlar kalıcı bir çözüm değil, yoksulluğu yönetme aracına dönüşmüştür. Bugün Türkiye’de insanlar artık geçinemiyor, borçla yaşamaya zorlanıyor ve bu tablo bir ‘ekonomik tercih’in sonucudur. Buradan Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek’e açıkça soruyoruz: Siz hangi veriye bakıyorsunuz? Sizin ‘dengeleniyor’ dediğiniz ekonomi, vatandaşın mutfağında neden her gün daha da bozuluyor? Neden yurttaşın geliri değil, borcu büyüyor? Türkiye’de yoksulluk artık istisna değil, kural haline gelmiştir.

Gelir dağılımı bozulmuş, adalet duygusu zedelenmiş, sosyal devlet ilkesi ağır yara almıştır. İcra dosyalarının her geçen gün artması, sadece ekonomik bir veri değil; aynı zamanda sosyal bir çöküşün göstergesidir. Küçük esnaf veresiye verdiği ürünü tahsil edemiyor, vatandaş ise borcunu ödeyemediği için sistem dışına itiliyor. Bu bir ekonomik krizden öte, toplumsal bir adaletsizlik krizidir. Buradan bir kez daha söylüyoruz: Yurttaşlar bu düzenin yükünü taşımak zorunda değildir. Bu ülkenin kaynakları bir avuç ayrıcalıklı kesime değil, 85 milyon yurttaşa aittir. Bizler gelirde adaleti sağlayan, yoksulluğu yöneten değil ortadan kaldıran, sosyal devleti gerçek anlamda hayata geçiren bir ekonomi anlayışı için mücadele etmeye devam edeceğiz.”

“SOSYAL YARDIM ALAN HANE SAYISI SON 5 YIL İÇERİSİNDE NASIL DEĞİŞMİŞTİR?”

Tanrıkulu, Bakan Şimşek’e şu soruları yöneltti:

1. Türkiye genelinde, son 5 yıl itibarıyla hane halkı borçluluğunun (bireysel kredi, kredi kartı ve diğer tüketici borçları) toplam tutarı yıllar bazında ne kadardır?
2. Bu borçların gelir gruplarına göre dağılımı nasıldır?
3. Dar gelirli yurttaşların mahalle bakkalları ve benzeri küçük esnaf nezdinde tuttuğu veresiye borçlarına ilişkin Bakanlığınızın herhangi bir veri toplama veya izleme mekanizması bulunmakta mıdır?
4. Varsa, bu borçların tahmini büyüklüğü nedir?
5. Türkiye’de açlık ve yoksulluk sınırının altında yaşayan hane sayısı kaçtır?
6. Bu veriler hangi yöntem ve kriterlere göre belirlenmektedir?
7. Son 3 yıl içerisinde temel gıda ürünleri, kira ve enerji giderlerindeki artış oranı ile asgari ücret ve ortalama ücret artışları arasındaki fark ne kadardır?
8. Sosyal yardım alan hane sayısı son 5 yıl içerisinde nasıl değişmiştir?
9. Bu yardımların toplam bütçe içerisindeki payı nedir?
10. Sosyal yardımların yoksulluğu azaltmadaki etkinliğine ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış etki analizleri bulunmakta mıdır?
11. Varsa, bu analizlerin sonuçları nelerdir?
12. Yoksullukla mücadele kapsamında yürütülen sosyal destek programlarının, kayıt dışı borçlanmayı (veresiye, bireysel borçlanma vb.) azaltmaya yönelik somut bir etkisi olmuş mudur?
13. Türkiye’de gelir dağılımı adaletsizliğini ölçen göstergeler (Gini katsayısı vb.) son 10 yıl içerisinde nasıl değişmiştir?
14. Bu değişimin temel nedenleri nelerdir?
15. Dar gelirli yurttaşların artan borç yükü nedeniyle icra takibine maruz kalma oranı nedir?
16. İcra dosyası sayısındaki artışın yıllara göre dağılımı nasıldır?
17. Ekonomik kriz koşullarında, küçük esnafın (özellikle mahalle bakkalları) veresiye alacaklarını tahsil edememesi nedeniyle yaşadığı finansal sorunlara yönelik herhangi bir destek veya düzenleme planlanmakta mıdır?
18. Sosyal devlet ilkesi çerçevesinde, yoksulluğun yapısal nedenlerini ortadan kaldırmaya yönelik orta ve uzun vadeli ekonomik programınızda hangi somut ve ölçülebilir hedefler yer almaktadır?
19. ‘KatlanmakZorundaDeğilsiniz’ şeklinde ifade bulan toplumsal tepkinin temelinde yatan ekonomik adaletsizliklere karşı, Bakanlığınızın gelir dağılımını iyileştirmeye yönelik vergi politikaları ve yeniden dağıtım mekanizmaları nelerdir?