CHP’den altyapı ve cihaz uyumu için soru önergesi: 22 milyon cihazla bu hizmet nasıl kullanılacak?

CHP İstanbul Milletvekili Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu, 5G hizmetine ilişkin altyapı yetersizliği ve cihaz uyumluluğu sorunlarını TBMM gündemine taşıyarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi. Türkiye’nin 5G’ye geçişte OECD ülkeleri arasında sonuncu sırada kaldığını vurgulayan Yanıkömeroğlu, “85 milyon mobil aboneden sadece 22 milyonunun uyumlu cihaza sahip olduğu bir tabloda vatandaşın bu hizmetten fiilen yararlanması mümkün değildir” dedi.

5G HİZMETİNİ SORDU

CHP İstanbul Milletvekili Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu, Türkiye’de 1 Nisan 2026 itibarıyla başlatılacağı açıklanan 5G hizmetine ilişkin Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na yazılı soru önergesi sundu.

Yanıkömeroğlu, önergenin gerekçesinde, Türkiye’nin OECD ülkeleri arasında 5G’ye en geç geçen ülke olduğunu ifade ederek, cihaz uyumluluğu, fiber altyapı yetersizliği ve ekonomik vaatlerin gerçekçiliği konusunda hükümeti şeffaf olmaya çağırdı. Yanıkömeroğlu, 5G’nin yalnızca teknik olarak devreye alınmasının yeterli olmadığını vurgulayarak, “Bir teknolojinin hayata geçtiğini söyleyebilmek için vatandaşın o hizmetten fiilen yararlanabiliyor olması gerekir” değerlendirmesini yaptı.

Bakanlığın 2025 yılı verilerine dikkati çeken Yanıkömeroğlu, Türkiye’de yaklaşık 85 milyon mobil abone bulunmasına rağmen yalnızca 22 milyon kullanıcının 5G uyumlu cihaza sahip olduğuna işaret etti. Yanıkömeroğlu, bu durumun, kullanıcıların büyük çoğunluğunun hala cihaz değişimine ihtiyaç duyduğunu gösterdiğini belirtti.

“BÜYÜK EKONOMİK HEDEFLER VAR, ANCAK ŞEFFAFLIK EKSİK”

5G’ye ilişkin kamuoyuna açıklanan ekonomik hedeflerin oldukça iddialı olduğunu kaydeden Yanıkömeroğlu, 2030 yılına kadar 100 milyar dolarlık ekonomik katkı ve 1,5 milyon istihdam beklentisinin hangi verilere dayandığının açıklanması gerektiğini söyledi. Yanıkömeroğlu, “Bu ölçekte hedefler ortaya konulurken altyapı yeterliliği, kapsama planı, maliyetler ve erişilebilirlik konularında kamuoyunun açık ve düzenli biçimde bilgilendirilmesi şarttır” ifadelerini kullandı.

“TÜRKİYE OECD’DE 5G’YE EN GEÇ GEÇEN ÜLKE KONUMUNDA”

Soru önergesinde Türkiye’nin dijital altyapı performansını eleştiren Yanıkömeroğlu, şunları kaydetti:

“OECD verilerine göre 38 üye ülkenin 37’si halihazırda 5G hizmetini devreye almış durumda. Türkiye, bu teknolojiye 2026 yılında geçerek OECD içinde ‘sonuncu’ ülke konumuna düşmüştür. Sadece geç kalmakla kalmadık, 5G’nin can damarı olan fiber altyapıda da gerideyiz. OECD’de sabit genişbant içinde fiberin payı yüzde 46,9 iken ülkemizde bu oran yüzde 39,4 seviyesindedir. Bu altyapı eksikliğiyle nasıl bir hizmet kalitesi sunulacağı belirsizdir. Bu gecikmenin nasıl telafi edileceği açıklanmalıdır.”

Yanıkömeroğlu, önergesinde Bakan Uraloğlu’nun yanıtlaması istemiyle şu soruları sordu:

• “Bugün itibarıyla Türkiye’de 5G uyumlu cihaza sahip aktif ve tekil mobil abone sayısı kaçtır?
• 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla 5G hizmeti hangi il, ilçe ve yerleşim alanlarında fiilen kullanıma sunulmuştur ya da sunulacaktır? 5G hizmetinin sağlıklı biçimde sunulabilmesi için gerekli olan fiber altyapı yatırımlarında mevcut durum nedir? İl bazında hedef ve gerçekleşme verileri nelerdir?
• Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı tarafından açıklanan, 5G’nin 2030 yılına kadar Türkiye ekonomisine 100 milyar dolar katkı ve 1,5 milyon yeni istihdam sağlayacağı yönündeki projeksiyon hangi kurumsal çalışma, etki analizi veya modellemeye dayanmaktadır? Bu hesaplamanın temel varsayımları nelerdir?
• 5G ihalesi kapsamında işletmecilere verilen kapsama, yatırım ve hizmet kalitesi yükümlülükleri nelerdir? 5G uyumlu cihaza sahip olmayan öğrenciler, emekliler ve dar gelirli vatandaşlar için herhangi bir destek, teşvik veya geçiş kolaylığı sağlanması planlanmakta mıdır? Kırsal bölgeler ve nüfus yoğunluğu düşük yerleşim alanları için ayrı bir 5G kapsama ve yatırım takvimi hazırlanmış mıdır?
• 5G altyapısında kullanılacak çekirdek şebeke, ekipman ve yazılım bileşenlerinde yerlilik oranı nedir?”