ENSAR ve TÜRGEV’in ABD’de kurduğu kurumun geçen yılki geliri 50 milyon doları aştı: Paralar TURKEN Vakfı’na

ENSAR ve TÜRGEV Vakıfları’nın ortaklaşa ABD’de kurduğu TURKEN Foundation Inc. vakfına her yıl milyonlarca dolar hız kesmeden akmaya devam ediyor. ABD Adalet Bakanlığı’na yapılan vakfın gelir ve gider harcamalarını gösteren bildirimlere göre, TURKEN-USA Vakfı’nın 2025 yılı geliri 50 milyon 199 bin 355 dolar olarak görünüyor. Bu paranın 26 milyon 299 bin 712 dolarının ENSAR Vakfı, 23 milyon 899 bin 643 dolarının da TÜRGEV Vakfı tarafından harcandığı belirtiliyor.

2014 yılında 24 milyon dolarla yola çıkan TURKEN Vakfı’nın, mal varlığı yüz milyon doları aştı. ABD’de “TURKEN Foundation Inc” olarak şirketleşen TURKEN Vakfı’nın, ABD vergi dairesine yaptığı 2024 yılı bildiriminde mal varlığı 99 milyon 212 bin 722 dolar olarak belirtiliyor.

2025 yılı vergi bildiriminde ise mal varlığı 117 milyon 368 bin 470 dolar oldu. Bağışçıları açıklanmayan milyonlarca dolarlık mal varlığıyla ABD medyasının da dikkatini çeken TURKEN Vakfı, 2018 yılında dünyanın en pahalı gayrimenkul kentlerinden birisi olan New York şehrinin Manhattan ilçesinin göbeğinde, Birleşmiş Milletler binasına birkaç sokak uzakta, eski bir binayı satın alarak “öğrenci yurdu” diye 21 katlı bir lüks bir gökdelen yapmaya başladı.

7 YILDIZLI OTEL GİBİ

Büyük ölçüde tamamlanan bina 7 yıldızlı bir otel ayarında. “TURKEN-House” (TURKEN Evi) olarak da adlandırılan lüks gökdelenin giriş ve birinci katlarında mağazalar ve restoranlar olacak, ticari amaçlarla kullanılacak. 82 dairede tam donanımlı mutfaklar, ücretsiz hızlı internet ve kablolu televizyon bulunacak. Kiralar aylık 1300 ile 3 bin dolar arasında olacak. Binanın 15, 17 ve 21. katlarının VIP konuklar için ayrıldığı bildiriliyor. TURKEN Foundation Inc’in 2024 yılı resmi vergi bildiriminde 53 bin 322 dolar emlak vergisi ödediği görülüyor.

ABD Adalet Bakanlığı, iki vakfın (ENSAR-TÜRGEV) siyasi etkinlikleri ve faaliyetlerinin ayrıntılı biçimde bildirilmesini istiyor. Bakanlığa ENSAR ve TÜRGEV’le ilgili bilgi verilen belgelerde, “Türkiye’nin bilimsel, sosyal ve ekonomik gelişmesine katkıda bulunmak için faaliyetlerde bulunduğu” ve “ENSAR’ın kamu yararına bir hayır kurumu olduğu (çoğunlukla belediyeler ve üniversiteler) ile ortak hizmet projeleri yürüttüğü” yazıyor. Bakanlığa verilen vergi bildiriminde, “yabancı bir hükümet, yabancı siyasi parti veya başka bir yabancı müdür tarafından denetlenip, finanse edilip edilmediğine” ilişkin sorunun bulunduğu bölümün “Hayır” olarak işaretlendiği görüldü. Düşük vergi nedeniyle Delaware eyaletinde kurulan TURKEN’in New York ve Pensilvanya eyaletinde de bir ofisi bulunuyor.

ÇİFTLİKTE BELİRSİZLİK

Bu arada TURKEN-USA’nın Michigan eyaletinin Chicago kenti yakınlarında bulunan, ünlü boksör Muhammed Ali’nin ailesinden satın alınan 328 dönüm olan milyon dolarlık çiftlikte nasıl bir faaliyet yürüttügü merak konusu. Gözlerden uzak çiflik bir dinlenme yeri mi? Eğitim amaçlı mı? Kimler kullanıyor? Çiflikte nasıl bir değişiklik yapıldı? Bilinmiyor. 2.5 milyon dolara satın alınan çifliğe yılda 30 bin 467 dolar vergi ödeniyor.

YUNUS EMRE VAKFI BEYAZ SARAY’A KOMŞU

ABD’DE şirketleşip milyonlarca dolara gayri menkul sahibi olan vakıflardan biri de Yunus Emre Vakfı. Kültür Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren ve ABD’de “Yunus Emre Foundation Inc” olarak şirketleşen Yunus Emre-USA’nın, 5 milyon 300 bin dolara ofis olarak kullanmak için Beyaz Saray’a iki sokak mesafede, lobicilerin yoğun olarak bulunduğu caddede birinci sınıf tasarlanmış bir binada lüks dairesi bulunuyor. 2007 yılında kurulan vakıf , “Türkiye’nin, Türk dilinin, tarihinin, kültürünün ve sanatının tanıtımı amacıyla projeler gerçekleştirecek bir kamu vakfı” olarak tanıtılıyor.